Mənası: Rəhm etməyən, qəddar, acımasız, insafsız.
Antonimlər:
Rəhmli
Rəhmli sözü mərhəmətsiz sözünün əksidir və rəhm edən, mərhəmətli, şefqatli, xeyirxah mənalarını verir. Bu antonim cütü həm insani xüsusiyyətləri, həm də hərəkətləri təsvir etmək üçün istifadə olunur. Məsələn, rəhmli bir insan kimsəyə kömək etməkdən, onu çətin vəziyyətdən çıxarmaqdan çəkinmir. Ədəbiyyatda, məişətdə və gündəlik danışıqda geniş istifadə olunur.
Mən də ürəyi rəhmli adamam (S.Qədirzadə).
Şəfqətli
Şəfqətli sözü də mərhəmətsiz sözünün antonimi olaraq kimsəyə qarşı rəhmət və mərhəmət hissi keçirən, onu müdafiə edən və kömək edən anlamını ifadə edir. "Şəfqətli" daha çox zəif və köməksiz olanlara qarşı istifadə olunur. Bu antonim cütü daha çox ədəbiyyatda və publisistikada işlədilir.
Xeyirxah
Xeyirxah sözü mərhəmətsiz sözünün əks mənasını ifadə edərək yaxşı niyyətli, mərhəmətli, digərlərinə qarşı yaxşılıq edən anlamına gəlir. Bu antonim cütü həm insanları, həm də hərəkətləri təsvir etmək üçün istifadə oluna bilir. Həm ədəbiyyatda, həm də gündəlik danışıqda geniş işlənir.
Mərhəmətli
Mərhəmətli sözü mərhəmətsiz sözünün sinonimlərinə bənzər bir antonimdir və rəhm edən, bağışlayan, xeyirxah mənalarını verir. Bu antonim cütü, xüsusilə dini kontekstdə və ədəbi əsərlərdə çox rast gəlinir.
Mülayim
Mülayim sözü, mərhəmətsizliyin əksinə olaraq, yumşaq, sakit, səbrli, həlim və tolerant olmağı ifadə edir. Bu antonim cütü daha çox xarakter və davranışları təsvir edərkən istifadə olunur. Həm ədəbiyyatda, həm də gündəlik həyatda geniş istifadə olunur.
Gülsabah bunu ata gözü yox, mərhəmətsiz və soyuq, həyətdəki işığın bir parçası olduğu qənaətinə gəldi (Ə.Vəliyev).