Cilvəkar [ər. cilvə və fars. …kar] sözü, əsasən klassik Azərbaycan ədəbiyyatında geniş istifadə olunan bir termindir. Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, ərəb mənşəli "cilvə" (görünüş, görünmə, əlamət, əşyanın zahiri gözəlliyi) və farsca "-kar" (edən, yaradan, sahib olan) şəkilçisinin birləşməsindən əmələ gəldiyini görürük.
Beləliklə, cilvəkar sözü, özündə gözəllik, cazibə, sürətli və göz oxşayan görünüş, sərinlik və cəlbedicilik əks etdirən hər şeyi ifadə edir. Bu yalnız fiziki gözəlliklə məhdudlaşmır; həmçinin, bir insanın davranışının, nitqinin və ya hətta əsərinin cəlbediciliyini, oxumağı, izləməyi, dinləməyi xoş edən cazibədar xüsusiyyətlərini ifadə edə bilər. Məsələn, bir şairin şeirinin cilvəkarlığı, onun gözəl ifadələrinə, poetik üslubuna və oxucuya etdiyi təsirə aid ola bilər.
Klassik ədəbiyyatda "cilvəkar" sözü, tez-tez təbiətin gözəlliyini, gənc qızın cazibəsini və ya bir şeyin gözə çarpan cəlbediciliyini təsvir etmək üçün işlənirdi. Bu sözün ifadə etdiyi gözəllik statik deyil, dinamik, hərəkətli və dəyişkəndir. "Cilvəkar" sözünün istifadəsi yazıya xüsusi bir incəlik və zəriflik qatar.
Müasir Azərbaycan dilində "cilvəkar" sözü nadir hallarda istifadə olunsa da, klassik ədəbiyyatın təhlilində və anlaşılmasında böyük əhəmiyyət kəsb edir. Onun mənasını tam anlamaq ədəbiyyatımızın zənginliyini və incəliklərini dərindən qavramağa kömək edir. Sözün mənasının dərinliyinə vararaq, klassik ədəbiyyatımızın dəyərini və zənginliyini daha yaxşı qiymətləndirə bilirik.