Çılpaqlanma sözü, "çılpaqlanmaq" felindən törəmiş bir isimdir və əsasən bir varlığın, əşyanın və ya obrazın üstündəki örtüyünün, paltarının, qoruyucu təbəqəsinin və ya gizlədici elementlərinin çıxarılmasını, aradan qaldırılmasını ifadə edir. Bu, həm fiziki, həm də məcazi mənada baş verə bilər.
Fiziki mənada çılpaqlanma, bir insanın və ya heyvanın paltarını çıxarması, bitkinin yarpaqlarını tökmesi və ya bir əşyanın qoruyucu qatının soyulması kimi halları əhatə edir. Bu proses müxtəlif səbəblərdən baş verə bilər: isti havada sərinləmək, suda çimmək, rahatlıq üçün, zərurət halında, təbiətin tələbinə uyğun olaraq və ya başqa səbəblərdən.
Məcazi mənada isə çılpaqlanma, daha geniş və simvolik bir məna kəsb edir. Bu, həqiqətin, gerçəkliyin, əsl simanın açıqlanması, gizli məlumatların ifşa olunması və ya bir şeyin öz əsl mahiyyətinin göstərilməsi kimi başa düşülə bilər. Məsələn, bir məsələnin çılpaqlanmasının ifşa olunması, bir sənətin çılpaqlanmasının orijinal, əsl forması ilə tanış olunması, bir insanın qüsurlarının çılpaqlanmasının isə onun gerçək şəxsiyyətinin üzə çıxması kimi interpretasiya oluna bilər. Bu mənada çılpaqlanma, həm müsbət, həm də mənfi konnoatasiya daşıya bilər. Məsələn, bir əsərin çılpaqlanması onun zənginliyinə, gözəlliyinə işıq sala biləcəyi kimi, bəzi həqiqətlərin çılpaqlanması narahatlığa, hətta kədərlənməyə səbəb ola bilər.
Beləliklə, "çılpaqlanma" sözü, sadə bir fiziki hərəkəti ifadə etməklə yanaşı, daha dərin və mürəkkəb məcazi mənaları da özündə ehtiva edən zəngin bir leksik vahiddir.