izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Damba (holl. dam - bənddən) – əsasən alçalıq əraziləri daşqından, sel sularından və ya digər su basmalarından qorumaq, su anbarlarında isə suyu saxlamaq məqsədilə inşa edilən mühəndislik qurğusudur. Bu möhtəşəm hidrotexniki tikililər insan əməyinin təbiətin qüvvələrinə qarşı verdiyi mübarizənin nümunəsidir. Onların ölçüləri və konstruktiv xüsusiyyətləri qorunmalı ərazinin xüsusiyyətlərindən, suyun həcmindən və təzyiqindən, eləcə də istifadə olunan tikinti materiallarından asılı olaraq müxtəlif ola bilər.

Dambanın tikintisi həm də çox mürəkkəb bir mühəndislik prosesidir. Yeraltı suların səviyyəsi, torpağın növü, seysmik aktivlik və digər amillər nəzərə alınaraq, xüsusi layihələr hazırlanır və tikinti prosesi diqqətlə idarə olunur. Dambanın etibarlılığı və davamlılığı üçün yüksək keyfiyyətli materiallar və müasir texnologiyalar tətbiq olunur. Çox zaman böyük dambaların tikintisində irimiqyaslı mexanizmlər və xüsusi avadanlıqlar iştirak edir.

Tarix boyu dambalar müxtəlif mədəniyyətlərdə əkinçiliyin inkişafında, şəhərlərin qorunmasında və enerji istehsalında mühüm rol oynamışdır. Qədim Misirdən tutmuş müasir dövrlərə qədər, dambalar insan sivilizasiyasının inkişafında əhəmiyyətli bir yer tutmuş və texnoloji irəliləyişlərin təsiri altında daha mükəmməl və effektiv hala gəlmişdir. Məsələn, bəzi dambalar su elektrik stansiyalarının yaradılmasına imkan verir ki, bu da təmiz və bərpa olunan enerji mənbəyi kimi mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Lakin, dambaların tikintisi həm də ekoloji problemlər yarada bilər. Məsələn, dambanın tikintisi nəticəsində çayların təbii axını dəyişə, biomüxtəlifliyin azalmasına və torpaq eroziyasına səbəb ola bilər. Ona görə də, dambaların tikintisinə hərtərəfli ekoloji qiymətləndirmə aparılmalı və ətraf mühitin qorunmasına yönəlmiş tədbirlər görülməlidir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz