izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Kəmsavad sözü farsca "kəm" (az, əskik) və ərəbcə "səvad" (yazı, oxuma-yazma bacarığı, savad) sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmiş bir sifətdir. Azərbaycan dilində "az savadlı", "az oxumuş", "savadsız" mənalarında işlənir. Sadəcə "az savadlı" deməkdən fərqli olaraq, kəmsavad sözü daha çox təhqiredici bir kontekstdə və ya kəskin bir tənqid ifadə etmək üçün istifadə olunur. Sözün ifadə etdiyi mənada bir qədər aşağılama, hörmətsizlik rəngi də hiss olunur.

Lüğətlərdə əsasən "savadsızlıq" anlayışı ilə izah olunsa da, kəmsavadlıq sadəcə oxuma-yazma bacarığının olmaması ilə məhdudlaşmır. Bu, daha geniş bir anlayışı əhatə edir və ümumi biliyin, dünyagörüşünün, məntiqi düşüncə qabiliyyətinin azlığını da ifadə edə bilər. Belə ki, kəmsavad bir şəxs, hətta oxuma-yazma bacarığına sahib olsa da, zəruri biliklərə, dünyagörüşünə sahib olmaya bilər və bunun nəticəsində məsələləri düzgün dərk edə bilməz. Ona görə də, "kəmsavad" sözü sadəcə "az oxumuş" mənasından daha geniş və mürəkkəb bir məna daşıyır.

Misal olaraq, verilən sitatda ("Sən kəmsavad, haqq-hesabdan nə sənin başın çıxır, nə də mənim") kəmsavad sözü yalnız oxuma-yazma bacarığının azlığını deyil, həm də haqq-hesab işlərini anlama bacarığının olmamasını ifadə edir. Bu, sözün daha geniş məna spektrini göstərir.

Nəticə etibarilə, kəmsavad sözü sadəcə "az savadlı"nın daha güclü və bəzən təhqiredici bir ifadəsi olaraq deyil, ümumi biliyin, dünyagörüşünün və məntiqi düşüncə qabiliyyətinin azlığını ifadə edən daha mürəkkəb bir konsepsiyanı əks etdirir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz