Qatdalaq sözü Azərbaycan dilində dalağın şişməsi ilə əlaqədar xalq arasında yayılmış bir xəstəlik adıdır. Lüğətlərdə qısa və sadə şəkildə izah olunsa da, gerçəkdə bu terminin arxasında daha zəngin bir məna və xalq təbabəti ilə bağlı maraqlı məlumatlar gizlənir.
Əslində "qatdalaq" termini, dalağın sadəcə şişməsini deyil, daha geniş bir simptom kompleksini əhatə edə bilər. Xalq təbabətində dalağın şişməsi müxtəlif səbəblərdən — infeksiyalardan, qida zəhərlənmələrindən, parazitlərdən və ya digər daxili xəstəliklərdən qaynaqlana bilər. Bu səbəbdən "qatdalaq" diaqnozu qoyulan şəxslərdə qarın ağrısı, ürək bulanması, qusma, həzmsizlik və bədənin ümumi zəifliyi kimi əlamətlər də müşahidə oluna bilər.
Tarixi kontekstdə baxdıqda, "qatdalaq" termininin istifadəsi tibbi biliyin məhdud olduğu dövrlərdə xəstəliklərin adlandırılmasında sadəliyi və aydınlığı əks etdirir. Xalq arasında dalağın şişməsi ilə əlaqədar digər yerli adlar da mövcud ola bilər ki, bunlar regionlardan asılı olaraq dəyişə bilər. Bu da dilin canlılığını və regional dialektlərin varlığını göstərir.
Müasir tibbdə dalağın şişməsi müxtəlif müayinələr vasitəsilə dəqiq diaqnoz qoyulmaqla müalicə olunur. Lakin "qatdalaq" kimi xalq arasında yayılmış terminlər, həm də tibbi tarixin, həm də dilin inkişafının maraqlı bir nümunəsini təşkil edir. Bu terminin ətraflı araşdırılması, həm tarixi, həm də etnoqrafik baxımdan maraqlı nəticələr verə bilər.