Axundluq sözü Azərbaycan dilində əsasən dini kontekstdə işlənir və molla və ya axundun peşəsini, fəaliyyətini, vəzifəsini ifadə edir. Sadəcə "mollalıq" və ya "ruhanilik" kimi tərcümə olunmaqdan daha geniş bir məna kəsb edir. Axundluq, bir dini liderin ictimai həyatdakı rolunu, məsuliyyətini, nüfuzunu və hətta bəzən siyasi təsirini əhatə edir.
Tarix boyu Azərbaycan cəmiyyətində axundlar yalnız dini ayinlər icra etməklə kifayətlənməmiş, eyni zamanda, icmanın dini, sosial və hətta siyasi həyatında mühüm rol oynamışlar. Onlar dini təlimləri yaymaqla yanaşı, icma üzvlərinin məsləhətçisi, mühakiməsi, hətta müəyyən qərarların qəbul edilməsində iştirak edən şəxslər olmuşlar. Beləliklə, axundluq sadəcə bir peşə deyil, həm də bir sosial status və ictimai təsir gücü deməkdir.
Verilən misalda (“Bu axundluqla keşişliyi boynumuza qoyub, dünyanı bizə…”) axundluq və keşişlik müəyyən bir yük, məsuliyyət və ya hətta məcburiyyət kimi təsvir olunur. Bu da göstərir ki, axundluğun həmişə asan və arzulanan bir vəziyyət olmadığını, bəzən ağır məsuliyyətlər daşıdığını ifadə edir.
Ümumiyyətlə, axundluq sözünün mənası zaman və məkana görə dəyişə bilsə də, əsasən dini liderliyi, ictimai təsiri və müəyyən bir sosial statusu ifadə etməkdədir. Onun mənasını tam anlamaq üçün tarixi kontekst və sosial-mədəni amillər nəzərə alınmalıdır.