izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Ari sözü köhnə fars dilindən (ər.) gəlmiş bir sifətdir və əsasən "çılpaq", "boş" və ya daha geniş mənada "məhrum" mənalarını ifadə edir. Bu, sadəcə fiziki bir çılpaqlıq deyil, həm də mənəvi bir məhrumluğu, bir şeydən kənarlığı əks etdirir.

Misal olaraq, "mürüvvətdən ari" ifadəsi bir insanın mürüvvət hissindən, yəni əxlaqi və insanpərvərlik hisslərindən məhrum olduğunu bildirir. Bu, sadəcə olaraq mürüvvət göstərməməsi deyil, həm də bu hissin tamamilə ondan əskik olduğunu ifadə edir. Eyni şəkildə, "insafdan ari" ifadəsi də insanın insaf hissindən, ədalət hissindən məhrum olduğunu, haqsızlığa meyilli olduğunu bildirir.

Ari sözünün istifadəsi, mövzunun tam mənasızlığını, boşluğunu, və ya bir xüsusiyyətdən tamamilə məhrum olmasını vurğulayır. Bu sözün köhnə olmasına baxmayaraq, dərin mənalı və ifadəli olması səbəbindən ədəbi dilədə hələ də rast gəlinir və müasir Azərbaycan dilində də istifadə edilməkdədir.

Ədəbiyyatımızda, xüsusilə də klassik əsərlərdə “ari” sözünün istifadəsinin çox incə mənalar daşıdığını görürük. Məsələn, yuxarıdakı misal şerindəki "mürüvvətdən ari" ifadəsi, şairin vəziyyətə olan nəzərini və həmin vəziyyətin insanlıqdan uzaqlığını ifadə edir.

Beləliklə, "ari" sözü sadə görünüşünə baxmayaraq, çox qatlı və dərin mənalı bir söz olub, çılpaqlıqdan məhrumluğa qədər geniş bir məna sahəsini əhatə edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz