Ayaqkirəsi sözü köhnə Azərbaycan dilində işlədilən bir termindir və getmək, gəzmək, səyahət etmək və ya ümumilikdə hərəkətliliklə bağlı bir işin yerinə yetirilməsi üçün ödənilən haqqı, əmək haqqını və ya məsrəfi bildirir. Müasir dilin təsiri ilə bu termin nadir hallarda istifadə olunsa da, tarixi mənbələrdə, xüsusilə də qədim ticarət, səyahət və ya hərbi əməliyyatlarla əlaqəli sənədlərdə rast gəlmək olar.
Bu mənada, ayaqkirəsi sadəcə fiziki səyahətin özü üçün deyil, həm də bu səyahətlə bağlı bütün zəhmət və məşəqqətlər üçün ödənilən bir mükafatı təmsil edir. Məsələn, bir tacirin malını uzaq bir yerə daşıyan bir heyvandarın, bir əsgərin uzun bir yürüşdən sonra aldığı əlavə ödəniş və ya bir elçinin səfəri üçün verilən xüsusi haqqı "ayaqkirəsi" olaraq adlandırıla bilər. Bu, müasir dövrdə "səyahət xərci", "yol haqqı" və ya "əmək haqqı" anlayışlarının bir növ tarixi ekvivalentidir.
Ayaqkirəsinin mənasını daha yaxşı anlamaq üçün tarixi kontekstinə nəzər salmaq vacibdir. Köhnə dövrlərdə yolların çətin, nəqliyyat vasitələrinin məhdud olması səbəbindən səyahət çox vaxt uzun, yorğun və təhlükəli idi. Buna görə də, ayaqkirəsi yalnız məsafəni qət etmək üçün deyil, həm də müxtəlif çətinliklərin öhdəsindən gəlmək üçün verilən bir mükafat idi. Bu, həm maddi, həm də maneəli səfərlərin qiymətləndirilməsini göstərir.
Beləliklə, "ayaqkirəsi" sözü sadə bir "haqq" anlayışından daha çox, tarixi bir kontekstə malik, zəhmət, məşəqqət və səfərin risklərinin birlikdə nəzərə alındığı bir termindir. Onun köhnəlmiş olsa da, dil tariximiz və sosial-iqtisadi keçmişimizi anlamaq baxımından əhəmiyyəti böyükdür.