Aysor: Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində sadəcə "İran və Türkiyədə yaşayan, Süryani dilinin ləhcələrindən birində danışan kiçik bir xalqın adı və bu xalqa mənsub adam" kimi təqdim olunan Aysorlar haqqında daha ətraflı məlumat vermək mümkündür. Bu tərif qısadır və Aysorların zəngin mədəniyyətini və tarixini əks etdirmir.
Aysorlar, əsasən İranın şimal-qərbində (Urmiya gölü ətrafı) və Türkiyənin cənub-şərqində (Mardin, Diyarbakır ətrafı) məskunlaşmış etnik bir qrupdur. Onların etnik mənşəyi haqqında müxtəlif nəzəriyyələr mövcuddur, bəziləri onları qədim Assuriyalılarla bağlayır. Süryani dilinin, daha doğrusu, onun bir neçə ləhcəsinin daşıyıcıları olmaları, onların uzun tarixə malik olduğunu və qədim mədəniyyətlərlə əlaqələrini göstərir.
Dil baxımından, Aysorlar tərəfindən danışılan Süryani ləhcələri, Neo-aram dilinin bir hissəsi olub, qədim Aram dilindən törəmədir. Bu, dillərin tarixi inkişafını izləmək baxımından olduqca maraqlıdır və onların mədəniyyətinin dərin köklərini göstərir. Dil xüsusiyyətləri onların etnik kimliyinin mühüm bir hissəsidir və nəsildən-nəslə ötürülür.
Aysorların mədəniyyəti, dini inancları və həyat tərzi, onların yaşadığı coğrafi ərazinin təsirinə məruz qalsa da, özünəməxsus xüsusiyyətləri ilə seçilir. Əsasən Xristian dininə etiqad edirlər və ənənəvi həyat tərzi qorunub saxlanılır. Əhalinin azlığına baxmayaraq, Aysorlar özünəməxsus mədəniyyət və dilini qorumaq üçün səylər göstərirlər.
Ümumiyyətlə, Aysorlar haqqında daha çox araşdırma aparılmasına ehtiyac var. Onların tarixi, mədəniyyəti, dini inancları və gələcəyi haqqında daha ətraflı məlumatlar gələcək tədqiqatların mövzusu olmalıdır. Bu, onların tarixin səhifələrindəki yerlərinin daha aydınlaşmasına kömək edəcəkdir.