Azad1 [fars.] sif. Azadlıq anlayışının təcəssümü olan, öz müqəddəratını özünün müəyyən etmək imkanına malik olan, heç bir məhdudiyyət və ya təzyiq altında olmayan, sərbəst və müstəqil.
Bu məna özünü müxtəlif kontekstlərdə fərqli şəkildə göstərir. Məsələn, "azad xalq" dedikdə, xarici müdaxilədən və ya daxili zülmdən azad, özünü idarə edən, suveren bir millətdən bəhs edirik. Burada azadlıq milli suverenlik, siyasi müstəqillik və özünü təyin etmə hüququ ilə bağlıdır.
"Azad əmək" ifadəsi isə fərdin öz işini, peşəsini və çalışma şərtlərini sərbəst seçməsi, məcburiyyət və ya zorakılıq olmadan işləməsi deməkdir. Bu, əmək haqqının ədalətli olması, iş yerinin təhlükəsiz olması və fərdin əməyinin bəhrəsindən faydalanması kimi məqamları da əhatə edir. Kapitalizm dövründə belə bir azad əmək anlayışı həmişə reallıq olmasa da, ideal və hədəf olaraq qalır.
"Azad həyat" isə daha geniş bir anlayışdır və fərdin həm siyasi, həm sosial, həm də iqtisadi baxımdan sərbəst və məhdudiyyətsiz yaşaması deməkdir. Bu, öz düşüncələrini, inanclarını və həyat tərzini sərbəst seçmək, özünütəsdiq etmək və öz potensialını tam reallaşdırmaq imkanına malik olmaq deməkdir. Azad həyat, əslində, fərdin tam potensialını gerçəkləşdirməsinə imkan verən hər cür məhdudiyyətin olmaması deməkdir.
Beləliklə, "azad" sözünün mənası sadəcə "başqasından asılı olmayan" deyil, daha çox fərdin və ya qrupun öz həyatını, təyinatını və seçimlərini müəyyən etmək, idarə etmək və reallaşdırmaq azadlığını ifadə edir. Bu, müxtəlif kontekstlərdə dəyişən, lakin əsasında hər zaman insan ləyaqəti və hüquqları olan çoxşaxəli bir anlayışdır.