Baxtalama sözü "baxtalamaq" fellərinin məsdər formasıdır və əsasən şifahi nitqdə işlədilir. Lüğətlərdə sadəcə olaraq "baxtalamaq"dan törəmə kimi göstərilsə də, mənası bir az daha dərinlik tələb edir.
Birincisi, "baxtalamaq" özündə təsadüfi, qəfil, gözlənilməz bir şans, bəxt elementini ehtiva edir. Yəni, hər hansı bir hadisənin və ya əməlin bəxtəvərlik, şanslılıq nəticəsi kimi baş verməsini ifadə edir. Məsələn, "İmtahan suallarını bilməsə də, baxtalamışdı və yüksək qiymət almışdı". Bu nümunədə, tələbənin müvəffəqiyyəti biliyindən deyil, təsadüfən, şansa əsaslanır.
İkincisi, "baxtalama" bəzən hər hansı bir işin ya da vəzifənin asanlıqla, səylə bağlı olmadan, sanki "baxt" sayəsində yerinə yetirilməsi mənasında da işlədilə bilər. Məsələn, "O, həmin layihəni baxtalamışdı, çox az vaxt sərf etmişdi". Bu cümlədə layihənin asanlıqla və az səylə başa çatdırılması vurğulanır.
Üçüncüsü, sosial kontekstdə "baxtalama" hər hansı bir üstünlük qazanmağı, gözlənilmədən yaxşı nəticə əldə etməyi, bəzən isə bir az da "şanslı olmağı" bildirə bilər. Məsələn, "O, yaxşı iş tapmışdı, həqiqətən də baxtalamışdı". Bu zaman baxtalama sadəcə şans deyil, həm də əldə olunan müsbət nəticənin təsviri kimi çıxış edir.
Beləliklə, "baxtalama" sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişsə də, əsasında şans, təsadüf, gözlənilməzlik və asanlıq kimi elementlər durur. Sadə lüğət tərifinin arxasında gizlənən bu nüanslar sözün daha dəqiq və dolğun anlaşıla bilməsinə imkan verir.