Baxtalamaq felinin əsas mənası, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində də qeyd olunduğu kimi, qumarda uduzmaqdır. Lakin bu mənanın arxasında daha geniş və rəmzi bir məna gizlənir.
Qumarda baxtalamaq, sadəcə pul itirmək deyil, həm də ümidlərin, arzuların, bəzən isə hətta nüfuzun itirilməsi deməkdir. Bu, şansın səninlə olmaması, planların pozulması, gözlənilən nəticəni əldə edə bilməmək hissi ilə müşayiət olunur. Bir növ, taleyin sənin əleyhinə dönməsi, əlindəki imkanların əldən çıxmasıdır.
Ədəbiyyatda istifadə edildikdə, "baxtalamaq" sözü daha geniş mənalarda da işlədilə bilər. Məsələn, həyatın müxtəlif sahələrində uğursuzluq, hədəflərə çatmaqda yaşanan maneələr, səylərin boşa çıxması da "baxtalamaq" felinin mənasına daxil ola bilər. Bu halda, "baxtalamaq" sözü daha çox peşmançılıq, məyusluq və ümidsizlik hisslərini ifadə edir.
Misal olaraq, verilən sitatda ("Sənin bankda nə qədər pulun var, hamısını baxtaladı.") "baxtalamaq" sözü tamamilə qumardakı mənasını əks etdirir. Lakin, məsələn, "illərini, səylərini baxtaladı" deyəndə, bu, artıq daha geniş bir məna kəsb edir: uzun müddət ərzində əldə etdiyi nəticələrin itirilməsi, səylərin boşa getməsi.
Beləliklə, "baxtalamaq" sözü sadəcə qumarda uduzmaq deyil, həm də ümumi mənada uğursuzluq, ümidlərin puç olması, səylərin boşa getməsi mənalarını da özündə ehtiva edən çoxşaxəli bir sözdür.