Baxyalama (Baxyalamaqdan f.is.): Bu termin, əsasən Azərbaycanın şimal-qərb bölgələrində, xüsusilə də Quba-Xaçmaz zonasında işlənən bir dialektal sözdür. Lüğətlərdə qeyd edildiyi kimi, əsas mənası “qayğıkeşlik etmək”, “diqqət yetirmək”, “qorumaq” kimi tərcümə edilə bilsə də, onun əhatə etdiyi məna çalarları daha genişdir və müasir standart Azərbaycan dilindəki ekvivalentləri tam olaraq əks etdirmir.
Baxyalama, sadəcə diqqət yetirməkdən daha çox, həmin diqqətin müəyyən bir məsuliyyət hissi ilə müşayiət olunmasını ifadə edir. Yəni, sadəcə bir hadisəyə şahid olmaq deyil, həmin hadisəyə müdaxilə etmək, onu yönləndirmək, nəticələrini tənzimləmək istəyi də daxildir. Məsələn, "uşağını baxyalamaq" deyəndə, sadəcə uşağın hərəkətlərinə nəzarət etmək deyil, onun təhlükəsizliyini təmin etmək, tərbiyəsini vermək, onun gələcəyi üçün qayğı göstərmək nəzərdə tutulur.
Baxılamaqda həm də bir qədər qoruyuculuq, qoruma və hətta mühafizəkarlıq tonu vardır. "Torpağını baxyalamaq" ifadəsi, torpağın sadəcə əkin işlərinə hazırlanması deyil, onun qorunması, məhsuldarlığının yüksəldilməsi və gələcək nəsillər üçün qorunub saxlanması mənasını da özündə ehtiva edir. Beləliklə, "baxyalamaq" sözü, müasir Azərbaycan dilindəki "qayğı göstərmək", "diqqət yetirmək", "qorumaq" kimi sözlərdən daha dərin və çox mənalı bir işarədir.
Ona görə də, "baxyalama" sözünün mənasını təkcə lüğətlərdəki qısa izahla məhdudlaşdırmaq düzgün olmazdı. Bu söz, Azərbaycan dialektlərinin zənginliyini və onların standart dilə nisbətən daha çox məna çalarını əks etdirmə qabiliyyətini göstərən gözəl bir nümunədir. Onun əsl mənasını anlamaq üçün, istifadə olunduğu konteksti və mədəni arxa planı nəzərə almaq lazımdır.