Balzamlamaq (ərəbcə "balsam" sözündən) – meyitləri çürümədən qorumaq məqsədilə onlara xüsusi kimyəvi maddələr hopdurmaq prosesidir. Bu, əsrlər boyu müxtəlif mədəniyyətlərdə, xüsusilə də qədim Misir, Roma və Peru mədəniyyətlərində geniş yayılmış bir ənənə olub. Balzamlamağın əsas məqsədi cəsədin mümkün qədər uzun müddət qorunmasını təmin etmək idi, bu da dini inanclar, sosial status və ya hökmdarların əbədiyyət arzusu ilə sıx bağlı idi.
Qədim Misirdə balzamlama, çox mürəkkəb və uzun bir proses idi. Cəsədin daxili orqanları çıxarılır, bədənə xüsusi ədviyyatlar və bitki yağları hopdurulur, sonra isə sarğılarla bükülürdü. Prosesin müddəti və istifadə olunan maddələrin keyfiyyəti, mərhumun sosial statusundan asılı idi. Fironlar üçün balzamlama prosesi xüsusilə əhəmiyyətli idi və onlar üçün ən bahalı və yüksək keyfiyyətli materiallar istifadə olunurdu.
Balzamlama prosesində istifadə olunan maddələr arasında natron (bir növ soda duzu), reçine, ədviyyatlar, bitki yağları və digər kimyəvi birləşmələr yer alırdı. Bu maddələr bədənin mayelərini udur, bakteriyaların inkişafını ləngidir və cəsədin qorunmasını təmin edirdi. Balzamlama texnikaları zaman keçdikcə dəyişsə də, əsas məqsəd – cəsədin çürüməsinin qarşısını almaq – həmişə dəyişməz qalıb.
Müasir tibbdə də balzamlama tətbiq olunur, lakin məqsəd və üsullar qədim dövrlərdən fərqlənir. Müasir balzamlama əsasən, dəfn mərasimləri üçün cəsədin görünüşünü yaxşılaşdırmaq və onun uzun müddət saxlanmasını təmin etmək üçün aparılır. Bu proses daha sadə və daha az invazivdir və əsasən formaldehid kimi kimyəvi maddələr istifadə olunur.
Beləliklə, balzamlama, sadəcə bir meyiti qorumaq üsulu deyil, həm də tarix, mədəniyyət və dini inanclar haqqında dəyərli məlumatlar verən mürəkkəb bir prosesdir. Əsrlər boyu inkişaf edən və dəyişən bu texnika, insanlığın ölümlülük qarşısındakı əbədi mübarizəsini əks etdirir.