Başcığaz sözü, Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında "baş" kökündən törəmiş bir söz olub, əsasən kiçik ölçülü başı və ya başa bənzər bir şeyi ifadə edir. Sadəcə "başdan oxşar" deyə tərif etmək onun mənasını tam əhatə etmir. Başcığaz, həm həqiqi başın kiçildilmiş versiyasını (məsələn, kuklanın başcığazı, manekenin başcığazı), həm də başa forma və funksiya etibarı ilə bənzəyən, lakin tamamilə fərqli bir obyekti təsvir edə bilər.
Məsələn, bitkinin başcığazı deyəndə, biz onun çiçək dəstəsinin, ya da meyvənin yığcam formada başa bənzəyən hissəsindən danışırıq. Bu kontekstdə, "başcığaz" sözü, bitkinin həmin hissəsinin ölçüsünü və formasını vurğulayır. Yaxud, bir cihazın başcığazından danışarkən, həmin cihazın əsas işləyən və ya idarəedici hissəsini kiçik ölçülərində ifadə edirik.
Başcığaz sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilsə də, əsas mahiyyətində "baş"a oxşar, lakin ölçücə daha kiçik olan bir obyekt və ya hissəni ifadə edir. Bu, sözün poetik və ya məcazi mənada da işlədilməsinə imkan yaradır. Məsələn, "qələmin başcığazı" ifadəsi qələmin ucunu, "süfrənin başcığazı" ifadəsi isə süfrənin mərkəz hissəsini, bəzən də süfrənin üzərindəki yeməklərin toplaşdığı hissəni təsvir edə bilər. Beləliklə, başcığaz sözü dilin incəliklərini və ifadə imkanlarını genişləndirən bir söz olaraq qalır.
Qısacası, "başcığaz" sözü sadə bir tərifə sığmayan, kontekstdən asılı olaraq müxtəlif mənalar kəsb edən, zəngin bir söz ehtiyatına malik Azərbaycan dilinin gözəl nümunələrindən biridir. Onun tərcüməsi, hətta birbaşa “small head” belə olsa, tam mənasını verə bilməz, çünki məcazi istifadələri daha zəngindir.