Başmaqlı sözü, Azərbaycan dilində əsasən "ayaqlarında başmaq olan" mənasında işlənir. Bu, sadə və açıq bir tərif olsa da, sözün daha zəngin məna çalarlarını əks etdirmir. Başmağın özünün simvolik mənasını nəzərə alsaq, "başmaqlı" sözü daha geniş bir məna kəsb edir.
Məsələn, "başmaqlı" sözü yalnız fiziki bir vəziyyəti deyil, həm də sosial vəziyyəti, hətta müəyyən bir mədəniyyətə aidliyi ifadə edə bilər. Başmaq, hər zaman təmizlik, səliqəlilik və müəyyən bir sosial statusun göstəricisi olub. Beləliklə, "başmaqlı" olmaq, sadəcə ayaqda başmaq olması ilə yanaşı, təmiz, səliqəli və müəyyən bir sosial qrupa mənsub olma mənasını da ehtiva edə bilər. Misal üçün, qədim Azərbaycan şeirlərində "başmaqlı gəlin", "başmaqlı qız" kimi ifadələr, sadəcə geyim təsvirindən daha artıq, gəlin və ya qızın cəmiyyətdəki mövqeyini, təmizliyini, üzünə yaraşan zərifliyi və nəcibliyini simvolizə edir.
Bundan əlavə, "başmaqlı" sözü bədii ədəbiyyatda obrazlı ifadə kimi də işlədilə bilər. Məsələn, bir şəxsin "başmaqlı" adlandırılması, onun həyatda möhkəm duruşunu, əmin addımlarla irəliləməsini simvolizə edə bilər. Çünki başmaq ayağa möhkəmlik və dayanıqlıq verir.
Yuxarıda verilən şeir parçasında isə "başmaqlı" sözü, "Gön çarıqlı, başmaqlı" ifadəsində fərqli sosial təbəqələri müqayisəli şəkildə göstərmək üçün işlədilib. Bu, "başmaqlı"nın məna çalarlarının nə qədər zəngin olduğunu göstərir.
Nəticə olaraq, "başmaqlı" sözü sadə bir tərifdən daha çox, mədəni, sosial və bədii kontekstə görə fərqli mənalar kəsb edən maraqlı və çoxşaxəli bir leksik vahiddir.