Cəllad (ər. جلاد - callad) — ölüm hökmünü icra edən şəxsdir. Tarix boyu müxtəlif mədəniyyətlərdə və dövlətlərdə fəaliyyət göstərmiş, ictimai qınaq və nifrətin hədəfi olmuş, lakin eyni zamanda dövlət mexanizminin ayrılmaz, olsa da, qaranlıq bir hissəsi olmuşdur.
Cəlladlar sadəcə olaraq hökmləri icra etməklə kifayətlənməmiş, bəzən öz peşələrinin tələblərinə uyğun olaraq, ədalət sistemi ilə əlaqədar müxtəlif vəzifələri də yerinə yetirmişlər. Məsələn, bəzi dövrlərdə cəlladlar cəsədlərin dəfnini, cəzaların icrasından sonra zəruri təmizləmə işlərini də həyata keçirmişlər. Hətta bəzi mənbələr cəlladların bəzi mərasimlərdə və ya dini ayinlərdə iştirak etdiyini göstərir.
Cəllad peşəsinin tarixi qədim zamanlara gedib çıxır və əsrlər boyu ictimai təsəvvürlərdə qorxu, dəhşət və nifrətlə əlaqələndirilmişdir. Onların həyatı gizlilik içərisində keçmiş, cəmiyyətin kənarında yaşamışlar. Bu, həm də peşənin psixoloji təsirlərini və ictimai təcridini göstərir. "Cəllad" sözü özü də mənfi bir konnotasiya daşıyır və tez-tez şəxsiyyətin mənfi cəhətlərini ifadə etmək üçün metaforik mənada istifadə olunur.
Azərbaycan ədəbiyyatında və folklorunda da cəllad obrazına rast gəlmək olar. Misal üçün, verilən nümunədə olduğu kimi, cəllad, hakimiyyətin şəfqətsizliyinin və amansızlığının simvolu kimi təsvir edilir. Bu obraz, həm də ədalətin müxtəlif tərəflərini - qanun tətbiqi, cəza və insan həyatının dəyərinin əks etdirir.