izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Cığa sözü Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında çoxmənalı sözlərdəndir. Əsasən, "cıqqa" sözü ilə sinonim kimi istifadə olunsa da, kontekstə görə mənaları bir-birindən fərqlənə bilər. Birinci və ən çox yayılmış mənası, bitki örtüyünün, xüsusilə də otların, küləyin təsirindən dalğalanması, yellənməsi, hərəkətə gəlməsidir. Qurbani şeirindən götürülmüş misallar bu mənanı gözəl əks etdirir: "Yanaşsa üzünə müştaq dəhanlar; Nəfəs dəyər, cığaları yellənər." Burada küləyin nəfəsi ilə otların (cığaların) yellənməsi təsvir olunur.

Daha geniş mənada isə, "cığa" sözü hər hansı bir şeyin, hərəkətsiz deyil, hərəkət halında olması, rəqs etməsi, titrəməsi kimi mənaları da ehtiva edə bilər. Məsələn, "Cığalar tərpənib tel i" misalında cığaların yalnız yellənməsi deyil, həm də bir az daha fəal, tərpənməli, hətta rəqs edən kimi bir hərəkətə malik olması ifadə olunur. Bu isə sözün daha poetik, metaforik istifadəsinə işarə edir.

Cığanın hərəkəti, küləyin təsiri ilə bağlı olsa da, bu hərəkətin zərifliyi, incəliyi, təbiətin harmoniyasını əks etdirməsi "cığa" sözünün poetik təsvirlərdə tez-tez istifadə olunmasına səbəb olur. Sözün mənası yalnız fiziki hərəkətlə məhdudlaşmır, həm də ətraf mühitin vəziyyətinin, küləyin şiddətinin, hava şəraitinin poetik ifadəsini daşıyır. Beləliklə, "cığa" sözü sadə bir söz olmaqdan daha çox təbiətin incəliklərini və poetik təsvirlərin zənginliyini əks etdirən bir ifadədir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz