Dambat sözü, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində "lovğa, mütəkəbbir, özünü bəyənən, ədabaz" kimi tərif olunur. Lakin bu tərif, sözün zəngin məna çalarlarını tam əhatə etmir. Dambatlıq, sadəcə özünü bəyənməkdən daha çox, başqalarına qarşı üstünlük hissini aşkar şəkildə nümayiş etdirməyi, hətta təkəbbürlülüyü ifadə edir. Bu, sözün əsl mahiyyətini daha dolğun şəkildə ifadə edir.
Dambat adam, özünün başqalarından üstün olduğunu düşünərək, hərəkət və davranışlarında bunu açıq şəkildə göstərir. Bu, sadəcə özünə inam deyil, əksinə, digərlərinə hörmətsizlik və onları küçültmə meylidir. Dambatlıq, özünü müstəsna və əvəzolunmaz hesab etməklə yanaşı, həm də özünə qoyduğu yüksək standartları başqalarına da qoymağa çalışmaqla səciyyələnir.
Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "dambat" sözünün hansı kökdən gəldiyini müəyyən etmək çətin olsa da, mənası ilə əlaqədar bir çox fikir irəli sürülə bilər. Bəlkə də, bu söz, özünə qoyduğu yüksək standartlardan dolayı "dam" (yüksəklik, zirvə) və "batmaq" (özünü üstün hesab etmək) felindən əmələ gəlmişdir. Yəni, özünü yüksəkdə görən, digərlərini isə aşağıda görən və bu fərqi açıqca nümayiş etdirən şəxs.
Nəticə olaraq, "dambat" sözü, sadəcə "lovğa" və "mütəkəbbir" mənalarından daha çox şeyi ifadə edir. Bu, özünü üstün hesab etmək, başqalarına qarşı hörmətsizlik və onları küçültmə meylini əks etdirən, kompleks və çox tərəfli bir məfhumdur. Dambat adam, öz davranışları ilə ətrafındakılarda narazılıq və qıcıqlanma yaradır.