Soğdlar: Orta Asiya tarixinin mühüm bir hissəsini təşkil edən, İran dilləri ailəsinə mənsub bir xalqdır. Onların məskunlaşma ərazisi əsasən müasir Özbəkistan, Tacikistan, Qırğızıstan və Qazaxıstanın şimal hissələrini əhatə edirdi. Tarixi mənbələr Soğdların eramızdan əvvəl I minilliyin ortalarından etibarən bu ərazilərdə, xüsusilə Savd vilayətində (indiki Samarkand ətrafı) mövcud olduqlarını göstərir. Soğd dili, İran dilləri qrupunun şərq qolu olan şimal-şərq İran dillərinə aiddir və yazılı abidələri mövcuddur. Bu dillər, zaman keçdikcə fərqli dialektlərə bölünsə də, tarixi əlaqələrini qoruyub saxlayırdı.
Soğd cəmiyyəti yüksək səviyyədə inkişaf etmiş bir ticarət şəbəkəsinə malik idi. İpək Yolunun əsas məntəqələrindən biri olan Soğd, Şərqi Asiya ilə Qərbi Asiya, Avropa arasında ticarətin əsas qovşağında yer alırdı. Onların ticarət fəaliyyətləri yalnız mal mübadiləsi ilə məhdudlaşmır, mədəniyyət və texnologiya transferində də mühüm rol oynayırdı. Bu səbəbdən də Soğd mədəniyyəti digər mədəniyyətlərlə qarışaraq, özünəməxsus xüsusiyyətlər qazanmışdır.
Soğdlar yalnız ticarətlə deyil, həm də öz zəngin mədəniyyətləri ilə tanınırdı. Onların əlifbası, ədəbiyyatı, dini inancları və sənətkarlığı öz dövrünün səviyyəsini əks etdirirdi. Mənbələrdə Soğdların zəngin bir yazılı ədəbiyyata sahib olduqları, Maniheizm kimi dini cərəyanların yayılmasında mühüm rol oynadıqları qeyd edilir. Onların sənətkarlıq nümunələri, xüsusilə də toxuculuq və metallurgiya sahəsindəki nailiyyətləri, dünyanın müxtəlif muzeylərində sərgilənir.
Soğd adı coğrafi ad olaraq da istifadə olunmuşdur. Soğdiana kimi qədim bir vilayətin adı məhz onların adından götürülmüşdür. Bu vilayət Soğd xalqının tarixi məskunlaşma ərazisini əhatə edirdi. Müasir tarixşünaslıqda Soğd tarixi, mədəniyyəti və ticarət fəaliyyətlərinin araşdırılması davam etdirilir və yeni kəşflər bu xalq haqqında daha dəqiq məlumatlar əldə etməyə imkan verir.