Ştanq [alm. Stange] – Bir çox mexaniki qurğu və alətlərdə dayaq, birləşdirici və ya hərəkət ötürmə elementi kimi istifadə olunan, adətən metal (dəmir, polad və s.) materialdan hazırlanmış uzunsov, silindrik formaya malik bir detal. Ştanq, əsasən, yük daşımaq, qüvvə ötürmək, hərəkəti ötürmək və ya mövqeyi saxlamaq məqsədilə istifadə olunur. Onun ölçüləri və forması tətbiq sahəsindən asılı olaraq dəyişir, uzun və nazikdən tutmuş qısa və qalına qədər müxtəlif variantlarda ola bilər.
Ştanqlar müxtəlif materiallardan, o cümlədən polad, alüminium, plastik və ya kompozit materiallardan hazırlana bilər. Materialların seçimi ştanqın mekaniki xüsusiyyətlərinə, çəkisininə, istismar şərtlərinə və s. amillərə əsasən müəyyən edilir. Məsələn, yüksək möhkəmliyə ehtiyac olan yerlərdə yüksək keyfiyyətli polad ştanqlar, yüngüllük tələb olunan yerlərdə isə alüminium əsaslı ştanqlar istifadə olunur.
Ştanqların istifadə sahələri olduqca genişdir: maşınqayırmada, tikintidə, neft-qaz sənayesində (məsələn, qazıma ştanqı kimi quyuların dərinliyinə endirilir və qazıma prosesini həyata keçirir), avtomibil sənayesində, texnologiya alətlərində və s. Misal olaraq, pistonlu mühərriklərdə pistonu hərəkətə gətirən ştanqlar, qaldırıcı mexanizmlərdə yükü qaldıran ştanqlar, və ya bəzi cihazların iç hissələrində mövqeyi saxlayan ştanqlar göstərilə bilər. "Vışkanın təpəsindən bucurqada sarınan kanatı keçirmək" misalında isə ştanq, vışkanın quruluşunda kanatın yönləndirilməsi və ya sabitlənənması üçün istifadə olunan bir element kimi təsəvvür edilə bilər.
Beləliklə, "ştanq" termini müəyyən bir əşyanı deyil, müxtəlif mexaniki qurğularda müəyyən bir funksiyanı yerinə yetirən, uzunsov silindrik formaya malik detalı ifadə edir. Onun xüsusiyyətləri və tətbiq sahəsi istifadə olunduğu mexaniki sistemin xüsusiyyətlərindən asılıdır.