Obstruksiya [lat. obstructio – maneçilik]: İclas, yığıncaq və ya digər rəsmi görüşlərin normal gedişatına mane olmaq məqsədilə edilən hərəkətlər, tədbirlər və ya davranışlar. Bu, məsələyə aid olmayan uzun çıxışlar, səs-küylü etirazlar, qəsdən müzakirələri uzatmaq, qərar qəbul edilməsinin qarşısını almaq və ya prosesi tamamilə pozmaq üçün edilən digər taktikaları əhatə edə bilər. Obstruksiya, adətən, qərar qəbul edən orqanın işini pozmaq, onun iradəsini ifadə etməsinə mane olmaq, əksər hallarda isə müəyyən qərarın qəbul olunmaması üçün edilir.
Obstruksiya, həm siyasi, həm də qeyri-siyasi kontekstlərdə istifadə oluna bilər. Məsələn, parlamentdə müxalifət partiyası hökumətin qanun layihəsini qəbul etməmək üçün obstruksiya təşkil edə bilər. Yaxud, şirkət yığıncağında bir qrup səhmdar başqa səhmdarların qərar qəbul etməsinə mane olmaq üçün obstruksiya həyata keçirə bilər. Obstruksiyanın formaları müxtəlifdir və o, səs-küylü etirazlardan tutmuş, prosedur qaydalarından istifadə edərək müzakirələri uzatmağa, rəsmi sənədlərin vaxtaşırı təqdim edilməsinə qədər müxtəlif üsullarla həyata keçirilə bilər.
Obstruksiyanın əsas məqsədi, müəyyən bir qərarın qəbul olunmasının qarşısını almaq, prosesi ləngitmək və ya tamamilə poza bilməkdir. Lakin, obstruksiyanın nəticəsi həmişə qərarın qəbul olunmamasının qarşısını almaq olmur. Çünki, iclasların aparılmasına dair qaydalar və qanunlar var ki, obstruksiyanın müəyyən hədlər daxilində saxlanılmasını təmin edir. Obstruksiya, tez-tez etik olmayan və ya qanunsuz hesab oluna bilər və müvafiq sanksiyalarla nəticələnə bilər.
Müxtəlif kontekstlərdə obstruksiyanın nümunələri:
- Parlamentdə: Uzun çıxışlar, dəfələrlə eyni sualların verilməsi, qaydaların sui-istifadəsi.
- Şirkət yığıncağında: Qərar qəbulu üçün lazım olan kvorumun toplanmasının qarşısının alınması, mübahisələrin əsassız uzadılması.
- Məhkəmədə: Sübutların təqdim edilməsinin ləngidilməsi, prosedur qaydalarının sui-istifadəsi ilə məhkəmə prosesinin uzadılması.