Tutdurma sözü "tutdurmaq" fellərinin isim törəməsidir. "Tutdurmaq" sözü isə öz növbəsində "tutmaq" feli ilə "-dır" məsdər əlavəsindən əmələ gəlib. Lüğətlərdə sadəcə olaraq "tutdurmaq"dan törəmə kimi göstərilməsi mənasının tam əhatə olunmasına imkan vermir. Daha dəqiq izah üçün "tutmaq" felinin mənalarını nəzərə almaq lazımdır. "Tutmaq" fərqli kontekstlərdə "əl ilə tutmaq", "tutqunlaşdırmaq", "yaxalamaq", "ələ keçirmək", "sakitləşdirmək", "qabağını almaq", "dayandırmaq" kimi bir sıra mənalarda işlənə bilər.
Buna görə də "tutdurma" sözünün mənası da kontekstdən asılı olaraq dəyişir. Ümumi olaraq "tutdurma" bir hərəkətin, hadisənin və ya prosesin dayandırılması, ələ keçirilməsi, qabağının alınması məqsədi ilə edilən hərəkəti bildirir. Bu hərəkət aktiv bir müdaxiləni, bir şəxsin başqa bir şəxs və ya hadisə üzərində nəzarət qurma cəhdini əks etdirir.
Misallar:
1. Cinayətkarın tutdurması: Bu ifadə cinayətkarın polis tərəfindən tutulması və həbs edilməsi prosesini bildirir. Burada "tutdurma" "ələ keçirmək", "həbs etmək" mənasında işlənir.
2. Qar yağışının tutdurması: Bu ifadə möcüzəvi bir hadisəni və ya sehrli bir gücü nəzərdə tutaraq, qar yağışının dayandırılmasını bildirir. Bu kontekstdə "tutdurma" "dayandırmaq", "qabağını almaq" mənasında işlənir.
3. Suyun axmasının tutdurması: Bu ifadə sızan borunun bağlanması, suyun axmasının dayandırılması prosesini bildirir. Bu halda "tutdurma" "dayandırmaq", "qabağını almaq" mənasında istifadə olunur.
4. Uşağın ağlamasının tutdurması: Bu ifadə uşağın ağlamasının sakitləşdirilməsini ifadə edir. "Tutdurma" burada "sakitləşdirmək" mənasında işlənir.
Beləliklə, "tutdurma" sözünün tam mənasını anlamaq üçün sözün işləndiyi kontekstin diqqətlə təhlil edilməsi zəruridir. Yalnız belə bir yanaşma ilə sözün mənasını dəqiq və tam olaraq anlamaq mümkündür.