izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Axnaşmaq (f. məh.) – Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında özünəməxsus yer tutan bu feil, sadəcə "axışmaq"dan daha çox məna ehtiva edir. "Axışıb gəlmək" və "izdihamla gəlmək" tərifləri, hərəkətin sürətini, kütləviliyini və istiqamətini vurğulayır. Sözün əsl mahiyyəti isə dağınıq, təşkilatlı olmayan, amma bir istiqamətə doğru hərəkət edən çoxlu sayda varlığın bir yerə toplaşaraq axın kimi hərəkət etməsindədir. Bu axın həm canlı, həm də cansız varlıqlardan ibarət ola bilər.

Misal olaraq verilən "Kişi və övrət, qoca və uşaq, hətta dördayaqlılar şəhərin kənarına axnaşıb getməkdədir" ifadəsi, bu axının müxtəlif yaş qruplarını və canlı növlərini əhatə etdiyini göstərir. Bu, fəlakət, qaçış, miqrasiya və ya hər hansı bir kütləvi hadisə zamanı insanların və heyvanların təşkilatlı olmayan, lakin ümumi bir məqsəd ətrafında bir yerə toplaşaraq hərəkət etməsini təsvir edir. "Axnaşmaq"da çoxluq, sürət, nəzarətsiz hərəkət və ümumi istiqamət əsas anlayışlardır.

Sözün məcazlı mənada da işlədilmə ehtimalı var. Məsələn, böyük bir informasiya axını, şayiələrin sürətli yayılması və ya hər hansı bir hadisənin səbəb olduğu kütləvi emosional təsirin təsvirində də "axnaşmaq" feili istifadə oluna bilər. Bu, sözün ifadə qüvvəsini və dilçilik baxımından zənginliyini bir daha nümayiş etdirir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz