Cümlə
Mənası: Ərəb mənşəli bir sözdür. Əsas mənası "topluluq", "birlik", "cəm" mənalarını ifadə edir. Müasir Azərbaycan dilində isə əsasən "fikir, düşüncəni ifadə edən sözlərin ardıcıllığı, məna baxımından tamamlanmış bir nitq vahidi" mənasında işlədilir. "Cümlə-cahan batsa da, batsın" deyimi də bu sözün "topluluq" mənasına işarə edir. Başqa bir mənası da “hər hansı bir şeyin bütöv halda olması” deməkdir. Dilçilik elmində cümlənin müxtəlif növləri və quruluşları tədqiq olunur.
Mənbəyi: Sözün kökü Ərəb dilindəki "جمع" (cəm) sözündəndir. "Cəm" sözü "toplamaq", "bir yerə yığmaq" mənalarını verir və bu mənadan cümlənin "birlik", "topluluq" mənası törəyir. Sonradan dilə keçərək, "cümə" forması əldə edilmişdir, və bu forma "cümə namazı" kimi ifadələrdə də işlənir. Dilçilikdə istifadə olunan "cümlə" sözü bu əsasdan, yəni nitq vahidlərinin bir araya gələrək bir məna yaratmasından yaranmışdır.