izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Ayalama sözü Azərbaycan dilində, əsasən şifahi nitqdə işlənən, "ayalqa" sözünün məhəllə, dialekt variantıdır. "Ayalqa"nın əsas mənası isə hərəkətsiz qalmaq, yerində oturmaq, susmaq deməkdir. Lakin "ayalama"nın istifadəsi, "ayalqa"dan bir qədər fərqli kontekstlərə malikdir və daha çox ətalət, passivlik və ya cansıxıcı bir gözləmə halını ifadə edir.

Daha dəqiq desək, "ayalama" bir işin yerinə yetirilməməsi və ya bir vəziyyətin dəyişməməsi səbəbindən yaranan cansıxıcı, ətalətli bir vəziyyəti təsvir edir. Bu, sadəcə hərəkətsizlik deyil, həm də bu hərəkətsizliyin səbəb olduğu narahatlığı, bezginliyi əhatə edir. Məsələn, uzun müddət gözləmək, hər hansı bir işin ləngiməsi, qərarın verilməməsi nəticəsində yaranan vəziyyət "ayalama" ilə təsvir oluna bilər.

Maraqlı bir tərəfi də odur ki, "ayalama" sözü, əsasən özündə passiv bir gözləməni ifadə etsə də, bəzən həmin gözləmənin aktiv bir hissəsi olan narahatlığı, qayğısını da özündə əks etdirir. Yəni, sadəcə passiv oturmaq deyil, həm də bu vəziyyətin yaratdığı daxili gərginliyi, gözləmənin ağırlığını da ifadə edir. Bu baxımdan, "ayalama" sözü, sadəcə "hərəkətsizlik"dən daha çox, bir duyğunu, bir vəziyyətin psixoloji təsirini ifadə edir.

Ümumiləşdirərək deyə bilərik ki, "ayalama" sözü Azərbaycan dilinin zənginliyinə və ifadə imkanlarının müxtəlifliyinə öz töhfəsini verən, şifahi nitqdə tez-tez işlənən maraqlı bir leksik vahiddir. Onun mənası sadəcə "hərəkətsizlik" ilə məhdudlaşmır, həm də bu hərəkətsizliyin arxasında gizlənən psixoloji vəziyyəti əhatə edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz