izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Bağıstan (fars. باغستان - bağ+stan) sözü Azərbaycan dilində geniş yayılmış bir termin olub, əsasən çoxlu bağların, meyvə bağlarının və ya ümumiyyətlə, yaşıllıq sahələrinin bir araya gəldiyi geniş ərazini ifadə edir. Sadəcə “çoxlu bağ olan yer” mənasından daha çox, bağıstan termini bu ərazinin bütövlüyünü, təbiətin harmoniyasını və məhsuldarlığını əks etdirir.

Fars dilindən gələn "bağ" (باغ) sözü "bağlıq, əhatə olunmuş yer" mənasını verir və bu, bağıstan anlayışının da əsasını təşkil edir. "Stan" (ستان) isə farscada "-stan" şəkilçisi olub, "-lıq, -lik" mənasını ifadə edərək bir yer, məkan və ya vətən bildirən sonluqdur. Beləliklə, "bağıstan" sözü əslində "bağlıq olan yer", yaxud daha düzgün desək "bağların özü bir məkan təşkil etdiyi yer" anlamını daşıyır. Bu mənada, bağıstan sadəcə bir neçə bağın yaxınlığında yerləşməsi deyil, daha çox həmin bağların bir-biri ilə üzvi əlaqədə, ahəngdar bir kompozisiya əmələ gətirərək ərazini əhatə etməsidir.

Tarixən, bağıstanlar suvarma sistemlərinin daha inkişaf etdiyi bölgələrdə, xüsusilə də orta əsr Şərqində daha geniş yayılmışdır. Bu ərazilər həm iqtisadi baxımdan (meyvəçilik, əkinçilik), həm də estetik baxımdan (mənzərənin gözəlliyi) mühüm rol oynayırdı. Bağıstanlar bəzən şəhərlərin kənarında, bəzən isə kəndlərin ətrafında yerləşərək həmin yaşayış məntəqələrinin təbiətlə vəhdətini təmin edirdi.

Müasir dövrdə isə "bağıstan" termini daha çox poetik və ya təsviri mənada işlədilir. Ədəbiyyatda, şeirlərdə və nəsrlərdə bu söz ətrafı gözəl bağlarla əhatə olunmuş, sakit və xoş bir mühitə işarə edir. Beləliklə, bağıstan təkcə coğrafi bir anlayış deyil, həm də estetik və sentimental bir məna daşıyır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz