izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Baxtalanmaq sözü Azərbaycan dilində ümumi istifadədə olmasa da, əsasən şifahi nitqdə rast gəlinən bir sözdür. Lüğətlərdə "uduzulmaq" kimi izah olunsa da, bu izah tam mənanı əks etdirmir. Çünki "uduzulmaq" daha çox maddi bir şeyin itirilməsi, məğlubiyyət mənasını verir. Baxtalanmaq isə daha çox qəfil, gözlənilməz bir şəkildə xoşbəxtliyin əldən çıxması, bir növ "baxtın tükənməsi" kimi başa düşülə bilər. Belə ki, bir an əvvəl sevinc və xoşbəxtlik içində olan birinin qəfil başına gələn xoşagəlməz hadisə nəticəsində xoşbəxtliyinin kəskin şəkildə itirilməsi, baxtının "alınması" kimi təsəvvür oluna bilər.

Məsələn, "Qəza nəticəsində bütün əmlakını itirən adam baxtalanmışdı" cümləsində "baxtalanmaq" sözü sadəcə əmlak itkisini deyil, həm də onunla əlaqəli olan həyat tərzinin, gələcək planlarının, ümumiyyətlə həyat sevincinin də itirilməsini ifadə edir. Yəni, bu söz sadəcə "uduzulmaq"dan daha çox emosional bir yüklə, dərin bir məyusluq və ümidsizlik hissi ilə bağlıdır. "Baxtalanmaq" sözündə birdən-birə, qəfil baş verən və dərindən sarsıdan bir hadisənin təsiri aydın şəkildə hiss olunur.

Qısacası, "baxtalanmaq" sözü "uduzulmaq"ın daha geniş, daha emosional və daha poetik bir ifadəsidir. O, yalnız maddi itkini deyil, həm də emosional, psixoloji və hətta mənəvi itkini də əhatə edir. Şifahi nitqdə rast gəldiyimiz zaman bu sözün kontekstini nəzərə almaqla onun həqiqi mənasını daha dəqiq anlamaq mümkündür.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz