Uduzulma (Uduzulmaq felindən törəmiş isim): Əsas mənası, bir şeyin yox olma prosesi, itirilməsi, məhv olması və ya əldən çıxmasıdır. Lüğətlərdəki qısa izah, sözün tam əhatə dairəsini əks etdirmir. Uduzulma, yalnız maddi şeylərin yox olmasını deyil, həm də mənəvi dəyərlərin, imkanların, güclərin, əlaqələrin itirilməsini də ifadə edə bilər. Məsələn, "sərvətin uduzulması" deyərkən maddi var-dövlətin itirilməsi nəzərdə tutulur; "nüfuzunun uduzulması" deyərkən isə ictimai mövqeyin, hörmətin azalması və ya tamamilə itirilməsi nəzərdə tutulur.
Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, “uduz-” kökü “itirmək”, “əldən vermək” mənasını verir. "-ul-" şəkilçisi isə prosesi və ya vəziyyəti bildirir. "-ma" isə isim törətmə şəkilçisidir. Beləliklə, “uduzulma” sözü, “itirilmə prosesi” və ya “itirilmiş vəziyyət” mənasını daha tam şəkildə əks etdirir. Bu proses tədricən baş verə bilər (məsələn, sağlamlığın uduzulması) və ya birdən-birə (məsələn, həyatın uduzulması).
Uduzulma sözünün işlənməsinə dair nümunələr:
- Tarix boyu bir çox xalq öz müstəqilliyini uduzulmaq təhlükəsi ilə üzləşib. (Müstəqilliyin itirilməsi təhlükəsi)
- İqtisadi böhran nəticəsində bir çox ailə öz əmlakını uduzdu. (Maddi var-dövlətin itirilməsi)
- Uzun sürən xəstəlikdən sonra o, sağlamlığını uduzmuşdu. (Sağlamlığın itirilməsi prosesi)
- Bu qəza nəticəsində onun bütün ümidləri uduzuldu. (Ümidlərin itirilməsi)
- Müharibə nəticəsində əhalinin böyük bir hissəsi öz torpaqlarını uduzdu. (Torpaqların itirilməsi)
Göründüyü kimi, “uduzulma” sözü müxtəlif kontekstlərdə, fərqli mənalarda işlənə bilir. Ancaq əsas məna hər zaman bir şeyin, istər maddi, istərsə də mənəvi olaraq itirilməsini ifadə edir.