Baxtalatmaq sözü, Azərbaycan dilində geniş yayılmış olsa da, lüğətlərdə qısa və quru bir şəkildə izah edilir. Əslində isə, bu sözün arxasında daha zəngin bir məna dünyası gizlənir. Sadəcə "icb. Baxtalamasına, uduzulmasına səbəb olmaq" deyə tərif etmək, onun çoxcəhətliliyini əks etdirmir.
Baxtalatmaq, bir hadisənin və ya şəxsin xoşbəxtlik vəd edən görünüşünün arxasında gizlənən məkrli və ya bədbəxt sonucu ifadə edir. Bu, təsadüfi bir uğursuzluq deyil, daha çox qəsdən, bilərəkdən edilən bir əməlin nəticəsidir. Baxtalanan şəxs, əvvəlcə xoşbəxtlik vəd edən bir vəziyyətdə olur, lakin sonradan bu vəziyyət, gözlənilmədən əksinə çevrilir; üzə çıxan reallıq acı və kədərli olur.
Məsələn, "Ona böyük bir miras qalıb, hamı onu baxtalatdı" cümləsində, miras qalan şəxs əvvəlcə xoşbəxtliyə qərq olsa da, sonradan bu mirasın ona problemlər gətirəcəyini (məsələn, qohumları ilə mübahisə, qısqanclıq, qəsd planları) bilmədən baxtalanmış sayılır. Yəni, görünən xoşbəxtlik, əslində gizli bir bədbəxtliyin əvvəlidir.
Baxtalatmaq, eyni zamanda, kiminsə arzularını, ümidlərini puç etmək, xəyal qırıqlığına səbəb olmaq mənasını da ehtiva edir. Bu mənada, baxtalatmaq həm də bir növ aldatma, hiyləgərlik elementi daşıyır. Kimsəni baxtalatmaq, onu qəsdən aldatmaq, onun etimadını sui-istifadə etmək deməkdir.
Beləliklə, "baxtalatmaq" sözü, sadəcə "uğursuzluğa səbəb olmaq"dan daha geniş və çoxqatlı bir mənaya malikdir. O, həm gizli bir təhlükəni, həm aldatmanı, həm də gözlənilməz bir bədbəxtliyi əks etdirir. Bu sözün tərkibindəki emosional yüklənmə onu daha da maraqlı və dəyərli edir.