Baltalatmaq sözü, Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında özünəməxsus yer tutan, əsasən də kənd təsərrüfatı və meşəçilik sahələrində geniş istifadə olunan bir termindir. Sadəcə "balta ilə kəsdirmək" mənası ilə kifayətlənmək, bu sözün ifadə etdiyi incəlikləri tam əhatə etmək üçün yetərli deyil.
Əslində "baltalatmaq", sadəcə bir şeyin balta ilə kəsilməsini deyil, daha çox güc, qüvvə, bəzən də qəddarlıq tələb edən bir kəsmə, doğrama hərəkətini ifadə edir. Balta ilə bir taxta parçasını kəsmək ilə bir ağacı kökündən baltalatmaq arasında nəzərəçarpacaq fərq vardır. İkincisi daha böyük bir iş, daha çox səy və güc tələb edən bir prosesdir.
Sözün mənası kontekstdən asılı olaraq fərqli çalarlar əldə edə bilər. Məsələn, "ağacı baltaladılar" ifadəsi ağacın tamamilə kəsilməsini bildirir, halbuki "taxtayı baltaladılar" ifadəsi taxtadan bir hissənin kəsilməsini və ya doğranmasını nəzərdə tuta bilər. Beləliklə, "baltalatmaq" sözü, "kəsmək", "çapmaq", "doğramaq" kimi sözlərdən daha geniş məna spektrinə malikdir və həmin sözləri əhatə edərək onlardan daha güclü bir təsir bağışlayır.
Tarixi kontekstdə də "baltalatmaq" sözü maraqlı assosiasiyalar doğurur. Məsələn, köhnə dövr meşəçilərinin və ya ağac emalı ilə məşğul olan sənətkarların dilində bu söz, peşə ilə bağlı səriştə və gücü ifadə edə bilər. Həmçinin, məcazi mənada, bir işin qətiyyətlə, amansızcasına, qəddarlıqla həyata keçirilməsi üçün də istifadə oluna bilər.
Nəticə olaraq, "baltalatmaq" sözü sadə bir hərəkəti deyil, güc, qətiyyət və bəzən qəddarlığı özündə əks etdirən bir prosesi təsvir edən, Azərbaycan dilinin ifadə gücünü göstərən bir söz kimi qəbul edilməlidir.