Bankə (holl. bank-dan) — dənizdə, xüsusilə də Xəzər dənizində, suyun səthindən nisbətən az dərin olan, dayazlıqla səciyyələnən geniş sahədir. Bu sahələr adətən qumlu, çınqıllı və ya lillicəli torpaqdan təşkil olunur və naviqasiya üçün potensial təhlükə yaradırlar. Gəmilərin sığlığın az olması səbəbindən bu ərazilərə ilişməsi riski yüksəkdir.
Kür bankəsi kimi tanınan Xəzər dənizinin dayaz hissəsi Kür çayının gətirdiyi çöküntülərin yığılması nəticəsində əmələ gəlib. Bu proses illər boyu davam edir və bankənin ölçüsü və forması zamanla dəyişir. Kür çayının Xəzər dənizindəki deltasının bir hissəsi olan Kür bankəsi, zəngin bioloji müxtəlifliyi ilə də seçilir. Bir çox su bitkisi və heyvan növünün yaşaması üçün əlverişli mühit təşkil edir.
Bankələr həm də sahil xəttinin formalaşmasında mühüm rol oynayırlar. Dalğaların və çayların təsiri ilə əmələ gələn bu dayazlıqlar, sahil boyu ərazilərin mühafizəsində əhəmiyyətlidir. Eyni zamanda, bankələr balıqçılıq üçün əlverişli yerlərdir, çünki bu ərazilərdə balıqların qidalanma və çoxalma ehtimalı daha yüksəkdir. Ancaq, həm də ətraf mühitin qorunması baxımından vacibdir, çünki ekoloji tarazlığın qorunması üçün mühafizə tədbirlərinin görülməsi zəruridir.
Ümumiyyətlə, "bankə" termini sadəcə dənizdəki dayaz bir ərazi deyil, mürəkkəb geoloji, hidroloji və ekoloji proseslərin nəticəsi olan, həm təhlükəli, həm də bioloji müxtəliflik baxımından zəngin bir ərazidir. Onun öyrənilməsi dənizçilik, balıqçılıq və ətraf mühitin qorunması üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir.