Barıtlamaq felinin kökü "barıt" sözündəndir və əsas mənası "barıt doldurmaq", "barıt tökmək"dir. Lakin bu sadə izah, sözün zəngin kontekstlərini tam əks etdirmir. Barıtlamaq hərəkəti yalnız fiziki bir əməliyyat deyil, həm də güc, qüvvət, partlayış və ya hətta məhvetmə ilə bağlı simvolik bir mənaya malikdir.
Tarixi kontekst nəzərə alındıqda, barıtlamaq hərbi və ya hətta əfsanəvi bir əməliyyatı xatırladır. Silahların, top və ya digər atəş silahlarının barıtla doldurulması prosesi dəqiqlik, diqqət və təhlükəsizlik tələb edirdi. Beləliklə, barıtlamaq sözü sadəcə bir hərəkəti deyil, həm də bacarıq, təcrübə və ehtiyatlılığı əks etdirir.
Metaforik mənada isə barıtlamaq, hər hansı bir vəziyyətə və ya əməliyyata partlayıcı bir güc əlavə etmək, sürətləndirmək, vəziyyəti kəskin şəkildə dəyişdirmək mənasını da verə bilər. Məsələn, "Vəziyyət barıt kimi alovlandı, bir anda partlayacaqmış kimi görünürdü" cümləsində barıtlamaq hərəkəti birbaşa ifadə olunmasa da, onun mənası aydın görünür.
Ümumiyyətlə, barıtlamaq sözü sadə bir hərəkətdən daha çox, güc, təhlükə, sürət və dəyişikliklə dolu bir prosesi ifadə edir. Onun istifadəsi həm konkret, həm də məcazi mənalarda mümkün olduğundan, dilin zənginliyini və ifadə imkanlarını genişləndirir.