izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Top: Azərbaycan dilində "top" sözü çoxmənalıdır və kontekstdən asılı olaraq fərqli mənalarda işlənə bilər. Lüğətlərdə əsasən iki əsas mənası göstərilir: birincisi, nazik taxtaya sarınmış və ya lülə şəklində olan parça, əsasən ipək və ya digər incə parçalar üçün işlənən bir ifadədir. Bu mənada "top" sözü miqdarı ifadə edir, yəni müəyyən miqdarda parçanın bir yerdə toplanması, sarınmasını bildirir. Məsələn, “İpək toplarını diqqətlə açdı” cümləsində "top" bu mənada işlənmişdir. Bu mənada, "top" sözü əşyanın forması ilə yanaşı, həcmini də ifadə edir. Ümumiyyətlə bu mənada "top" sözünün sinonimi olaraq "dəstə" sözündən istifadə etmək olar.

İkincisi isə, daha köhnə və ədəbi dilə xas olan mənasıdır. Bu mənada "top" sözü top atəş silahını, daha dəqiq desək, top mərmisinin atıldığı topu bildirir. Misal olaraq, “Üç top ağ” ifadəsi, üç top atəşinin səsini və ya üç topun atıldığını ifadə edir. Bu mənada "top" sözü həm hərbi texnikanın bir növünü, həm də onun yaratdığı səsi və təsiri ifadə edir. Bu mənada sözün əsas sinonimləri "tüstü","partlayış","atış" ola bilər, lakin bunların heç biri “top” sözünün tam sinonimi deyil, çünki məhz topun atəş edilməsi ilə əlaqəli bir anlayışı ifadə edir.

Hər iki mənada istifadə edilən "top" sözünün etimologiyası fars dilindən gələn "تُپ" (top) sözünə dayanır. Bu söz isə sonradan türk dillərinə daxil olmuşdur. Sözün əsas mənası, yəni hərbi texnikanın adlandırılması, daha qədim köklərə malikdir. Parçanın sarınmış halını ifadə edən məna isə ehtimal ki, daha sonrakı dövrlərdə əmələ gəlmiş və forma oxşarlığına əsasən yaranmışdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz