Barmaqhesabı: Bu termin, əsasən sadə hesablama üsullarının köhnə və intuitiv bir formasını ifadə edir. "Barmaqla sayılan, hesablanan" mənası ilə ifadə olunan barmaqhesabı, ədədləri barmaqların köməyi ilə təmsil etmək və əməliyyatlar aparmaq prinsipinə əsaslanır. Tarix boyu, yazılı hesablama sistemləri geniş yayılmadan əvvəl, müxtəlif mədəniyyətlərdə barmaq hesabı geniş istifadə olunmuşdur. Bu, yalnız uşaqlar üçün sadə bir oyun deyildi; əksinə, gündəlik həyatda, ticarətdə və müxtəlif hesablamalarda praktiki bir vasitə idi.
Barmaq hesabının sadəliyi və əlçatanlığı onun geniş yayılmasının əsas səbəblərindən biridir. Hər kəs, hər hansı bir vasitəyə ehtiyac duymadan, öz barmaqlarını istifadə edərək hesablama apara bilirdi. Müxtəlif mədəniyyətlərdə barmaq hesabının fərqli üsulları mövcud idi, lakin əsas prinsiplər oxşar idi: barmaqların vəziyyətinə görə müəyyən ədədləri təmsil etmək və əlavə, çıxma, vurma kimi əməliyyatları yerinə yetirmək.
Lüğətdə göstərilən ikinci məna, "Barmaqhesabı göstərmək – hesabda aldatmaq, kələk gəlmək", daha çox məcazi bir məna daşıyır. Bu, barmaq hesabının sadəliyi və gizliliyinə əsaslanan bir aldatma üsulunu ifadə edir. Yəni, açıq şəkildə görünən barmaq hərəkətləri arxasında gizli hesablamalar aparmaq və nəticədə digər tərəfi aldatmaq mümkündür. Bu məna, barmaq hesabının həm praktik, həm də qəsdli şəkildə istifadə edilə biləcəyini göstərir.
Beləliklə, barmaqhesabı sadəcə bir hesablama üsulu deyil, həm də tarixi, mədəni və hətta psixoloji bir kontekstdə maraqlı bir mövzudur. Onun sadəliyi və əlçatanlığı ilə yanaşı, aldatma və manipulyasiya üçün də istifadə oluna bilməsi onu daha da maraqlı edir.