izahlı lüğət 1 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Çəlim sözü Azərbaycan dilində bədənin ümumi quruluşunu, formasını, həcm və ölçülərini ifadə edir. Sadəcə "bədən" və ya "cüssə" sözlərinin sinonimi olmaqdan daha geniş bir məna kəsb edir. Çünki "bədən" daha çox anatomik bir anlayış kimi qəbul olunarkən, "çəlim" bədənin estetik tərəfini, xarici görünüşünü, proporsiyalarını və ümumi təəssüratını əks etdirir.

Məsələn, "yarıq çəlimli" ifadəsi incə və uzun boylu bir bədəni, "dolğun çəlimli" isə əksinə, əzəmətli və dolğun bir bədən quruluşunu təsvir edir. Sözün mənası, kontekstdən asılı olaraq, fiziki quruluşa əlavə olaraq, həm də hərəkət çevikliyini, qüvvətini və ya hətta rəvanlığını ifadə edə bilər. "Çəlimli at" deyərkən, yalnız atın fiziki quruluşundan deyil, həm də onun hərəkət qabiliyyətindən, yəni sürət və dözümlülüyündən bəhs edirik.

Tarixi kontekstdə "çəlim" sözü daha çox bədənin gözəl və ahəngdar quruluşunu ifadə etmək üçün işlənirdi. Ədəbiyyatda tez-tez rast gəlinən bu söz, qəhrəmanın xarici görünüşünün təsvirində, onun həm fiziki, həm də ruhi keyfiyyətlərini vurğulamaq üçün istifadə olunur. Beləliklə, "çəlim" sözü sadəcə fiziki bir təsvir deyil, həm də ədəbi bir vasitə kimi zəngin bir məna daşıyır.

Ümumiləşdirərək deyə bilərik ki, "çəlim" sözü bədənin quruluşu, formasının və ölçülərinin bütövlüyünü, ahəngdarlığını, estetik görünüşünü və hətta hərəkət qabiliyyətini əks etdirən çoxşaxəli və ifadəli bir termindir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz