Premyera [fr. première – birinci] sözü fransız dilindən mənşəlidir və "birinci" mənasını verir. Lüğətlərdə sadəcə "pyes, opera, balet və s.-nin ilk tamaşası" kimi izah edilsə də, mənası daha geniş və çoxcəhətlidir.
Əslində, premyera yalnız tamaşanın ilk nümayişi deyil, həm də bu ilk nümayişlə bağlı bütün mərasim və təntənəni əhatə edir. Bu, tamaşaçılar üçün bir hadisə, sənətkarlar üçün isə əsərin ilk dəfə tamaşaçı qarşısında təqdimatı, bir növ "təqdimat mərasimi" deməkdir. Premyera sözü ilə bağlı "ilk dəfə göstərilmə" mənası daha ön plana çıxır. Bu, sadəcə bir nümayiş deyil, əsərin ictimaiyyətə ilk tanışlığı, onun "təqdim olunması"dır.
Premyeranın əhəmiyyəti, əsərin son formasını alması, rejissorun, sənətkarların və bütün komandanın uzun müddət davam edən işinin nəticəsinin tamaşaçı qarşısına çıxarılması ilə bağlıdır. Həm də, premyera əsərin tənqidçilər və tamaşaçılar tərəfindən ilk dəfə qiymətləndirilməsi, ilk rəylərin və reaksiyaların əldə edilməsi üçün çox əhəmiyyətli bir mərhələdir. Beləliklə, premyera həm bir hadisə, həm də bir prosesdir.
Cümlədə istifadəsi nümunələri:
- Yeni baletin premyerası böyük uğurla baş tutdu.
- Teatrın yeni mövsümü maraqlı bir premyera ilə açıldı.
- Film premyerası dünyanın bir çox ölkələrində keçirildi.
- Onun yazdığı əsərin premyerası artıq yaxındır.
Göründüyü kimi, "premyera" sözü müxtəlif janrlarda (teatr, kino, opera, balet və s.) istifadə oluna bilər və hər zaman ilk nümayişin əhəmiyyətini və təntənəsini vurğulayır.