izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Samoyedlər sözü, cəm halda işlənən bir etnonimdir və tarixən Sibirdə yaşayan müxtəlif türk dillərini danışan xalqları qruplaşdırmaq üçün istifadə olunmuşdur. "Samoyed" termini, əslində, rus mənşəlidir və "öz-özünü idarə edən" və ya "özünü idarə edən insan" mənasını verən bir söz birləşməsindən törəmədir (Sam- öz, oed- insan). Bu termin, ruslar tərəfindən bu xalqların onların idarəetmə sisteminə uyğunsuzluğundan qaynaqlanan bir təsnifat kimi qəbul edilmişdir. Lakin bu terminin istifadəsi etnik və ya dil əsasında bir qruplaşdırma kimi düzgün deyildir, çünki adı verilən xalqlar arasında nə etnik, nə də dil baxımından yaxınlıq tam olaraq mövcud deyil. Bu səbəbdən də, müasir elm bu termini etnik bir təsnifat kimi rədd edir və əvəzinə bu xalqların öz etnik adlarını (Nenets, Nganasan, Selkup, Enets və s.) istifadə etməyi üstün tutur.

Tarixi kontekstdə, "Samoyedlər" termini, Sibirin şimalında yaşayan bu xalqlar haqqında məlumat çatdırmaq üçün geniş yayılmış olsa da, bu terminin istifadəsi mədəni və siyasi səbəblərdən qaynaqlanan bir təhriflə bağlıdır. Müasir elmi tədqiqatlar, "Samoyedlər" termininin qeyri-dəqiq və potensial olaraq təhqiredici olduğunu vurğulayır. Ona görə də, bu terminin etnoqrafik və ya antropoloji tədqiqatlarda istifadəsi məsləhət görülmür. Əvəzinə, hər bir xalq öz spesifik etnik adıyla qeyd olunmalıdır.

Cümlədə istifadəsi nümunələri:

Yanlış istifadə: "Samoyedlər Sibirin şimalında yaşayırdılar."

Düzgün istifadə: "Nenets, Nganasan, Selkup və Enets kimi xalqlar Sibirin şimalında yaşayırdılar."

Göründüyü kimi, "Samoyedlər" termini, tarixi bir kontekstə malik olsa da, müasir dilçilik və etnoqrafiyada yersiz və yanlış bir ifadədir. Dəqiqlik və hörmət baxımından, hər bir xalqın öz adının istifadəsi vacibdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz