Spirit (ing. spirit; lat. spiritus – nəfəs, ruh, can) sözü Azərbaycan dilində əsasən “ruh”, “can” mənalarında işlənir, lakin tarixi və mədəni kontekstə görə mənası genişlənə bilər. Lüğətdə verilən “ölülərin ruhunu çağıran və onlarla əlaqə yarada bilən adam” tərifi, sözün daha spesifik, məhdud bir istifadəsini əks etdirir. Bu, əsasən spiritizm adlı okült praktikaya aiddir.
Daha geniş mənada, “spirit” sözü aşağıdakı mənaları da özündə ehtiva edir:
1. **Ruh, can:** İnsan və ya heyvanın cismani olmayan, əbədi hissəsi. "Onun ruhu (spirti) həmişə yaşayacaq." burada “spirit” sözü “ruh” sözünün sinonimi kimi işlənir.
2. **Mənəviyyat, ruhiyyə:** İnsanın daxili hissləri, əhvali-ruhiyyəsi. "Onun spirti pozulmuşdu, çox kədərli idi." Bu cümlədə “spirit” sözü daxili vəziyyəti, ruhi vəziyyəti ifadə edir.
3. **Qüvvə, enerji:** Güclü, canlılıq hissi. "Yeni layihə ona yeni bir spirit verdi." Burada “spirit” yeni həvəs, enerji, canlılıq mənalarında işlənir.
4. **Məzmun, mahiyyət:** Bir şeyin əsas xüsusiyyəti, özəlliyi. "Kitabın spirti milli kimliyə həsr olunmuşdu." Bu istifadədə “spirit” əsərin əsas mövzusu, mahiyyəti kimi başa düşülür.
5. **(Spiritizmdə) Ölülərin ruhu:** Bu, lüğətdəki izahın əsasını təşkil edir. Spiritizm tərəfdarlarının əsas iddiası, ölülərin ruhları ilə əlaqə qurmaq imkanına sahib olduqlarıdır. "Seans zamanı spiritistlər ölülərin spiritləri ilə danışdılar." Bu cümlədə “spirit” ölülərin ruhu mənasında işlənir.
Beləliklə, “spirit” sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilsə də, əsasında həmişə “ruh”, “can”, “məhzunluq”, və ya daha geniş mənada “qeyri-maddi varlıq” ideyası dayanır. Sözün latın dilindən gəldiyini və əslində "nəfəs" mənasını daşıdığını nəzərə almaq vacibdir. Bu, onun bir çox məna kəsb etməsinin əsasını təşkil edir.