izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Şəyatin (ər. “şeytan” sözünün cəmi) - Şeytanlar. Lüğətlərdə sadəcə “şeytanların cəmi” kimi izahı qeyri-kafi olsa da, bu izahın arxasında daha geniş bir məna və istifadə sahəsi gizlənir. Ərəb mənşəli olan “şeytan” sözünün cəmi olan “şəyatin”, fərdi olaraq, ayrı-ayrı şeytanları ifadə etməklə yanaşı, ümumi olaraq şeytan ordusunu, pis ruhların toplu halını, şərin təcəssümünü və ya pisliyin gücünü də bildirə bilər. “Şeytan” sözündən fərqli olaraq, “şəyatin” daha çox qorxu və dəhşət hissi yaradan, böyük bir qüvvəni ifadə edən, kollektiv bir məfhumdur.

N. Vəzirovun “Bu ev cin, şəyatin ocağıdı” misalında olduğu kimi, söz daha çox pis ruhların, şeytanların yuvasını, onların məskən saldığı qaranlıq və qorxulu yeri ifadə edir. Bu cümlədə “şəyatin” sözü təkcə pis ruhların sayının çoxluğunu deyil, həm də onların yaratdığı qorxu və əzabları, həmin yerin pisliyin mərkəzi olduğunu ifadə edir. Beləliklə, "şəyatin" sözü sadəcə "şeytanların cəmi" olmanın xaricində, ədəbiyyatda və xalq arasında daha geniş məcazi mənalarda da işlənə bilər. Məsələn, şərin, fəsadın və ya pisliyin hökm sürdüyü bir yerə, vəziyyətə “şəyatin yuvası” və ya “şəyatin məskəni” kimi ifadələr işlədilə bilər.

Qeyd etmək lazımdır ki, “şəyatin” sözünün istifadəsi, kontekstdən asılı olaraq, dini və ədəbi mənaları özündə birləşdirə bilər. Dini kontekstdə daha çox şeytan ordusunu ifadə edərkən, ədəbi kontekstdə qorxu, dəhşət və pisliyin təcəssümü kimi işlənə bilər. Bu səbəbdən, “şəyatin” sözünün mənasının tam olaraq başa düşülməsi üçün cümlənin ümumi məzmununun nəzərə alınması zəruridir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz