Məşrut sözü ərəb mənşəlidir və "şərt" mənasını verir. Lüğətlərdə sadəcə "şərtli" olaraq tərcümə edilməsi, sözün zəngin məna çalarlarını tam əks etdirmir. Əslində, "məşrut" bir əməlin, hadisənin və ya vəziyyətin müəyyən şərtlərə bağlı olmasını, həmin şərtlərin yerinə yetirilməsindən asılı olduğunu bildirir. Bu şərtlər müxtəlif ola bilər: müəyyən bir vaxt, yer, vəziyyət, əməl və ya hadisənin baş verməsi.
Məşrut sözü, sadəcə olaraq "şərtli" sözünün sinonimi deyil; daha çox "qabaqcadan müəyyən edilmiş şərtlərə bağlı", "şərtlərə əsaslanan", "şərtə bağlı olaraq baş verən" mənalarını ifadə edir. Məsələn, "məşrut hüquq" deyərkən, müəyyən hüquqların müəyyən şərtlərə bağlı olmasını nəzərdə tuturuq. "Məşrut müqavilə" isə tərəflər arasında bağlanmış və müəyyən şərtlərə əsaslanan bir razılaşmanı ifadə edir.
Sözün işlənməsinə dair nümunələr:
- Məşrut razılaşma: Tərəflər arasında müəyyən şərtlər əsasında bağlanmış bir anlaşma.
- Məşrut əməliyyat: Müəyyən şərtlərin yerinə yetirilməsindən asılı olan bir əməliyyat.
- Məşrut vəzifə: Müəyyən şərtlərə bağlı olan bir vəzifə.
- Məşrut hüquqlar: Müəyyən şərtlər yerinə yetirildikdə qazanılan hüquqlar.
Göründüyü kimi, "məşrut" sözü, sadəcə bir sinonim kimi deyil, konkret bir vəziyyətin şərtlərə bağlılığını vurğulayan, daha spesifik bir məna daşıyır. Bu səbəbdən, lüğətlərdəki qısa izahı sözün semantik potensialını tam əks etdirmir.