izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Ayaq₂ (is. klas.) - Əsasən klassik Azərbaycan ədəbiyyatında rast gəlinən bir söz olub, "qədəh" və ya "piyalə" mənasını verir. Bu söz, sadəcə içki qabını deyil, həm də şənlik, məclis və xoş əhval-ruhiyyə ilə bağlı simvolik bir məna daşıyır. Füzuli kimi böyük şairlərin əsərlərində tez-tez işlənən "ayaq", şərabın və dostluğun rəmzi kimi qələmə alınır. Şairin əsərlərində olduğu kimi, "ayaq" sözü meyxanə mənzərələrini, şənlik anlarını canlandırmaq üçün istifadə edilir və sadəcə bir əşyanı deyil, bir mədəniyyət və həyat tərzinin təcəssümünü ifadə edir.

Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "ayaq" sözünün bu mənasının, içkinin "ayağa" qaldırılıb içilməsi adəti ilə əlaqəli ola biləcəyini düşünmək olar. Yəni, şənlikdə içkilərin birgə qaldırılıb içilməsi zamanı istifadə olunan qablar üçün bu termin seçilmiş ola bilər. Bu ehtimal, sözün mənasının sadəcə qabla məhdudlaşmadığını, sosial və mədəni kontekstini də əhatə etdiyini göstərir.

Füzuli misalında olduğu kimi, "Meygərçi səfa verər damağə; Axdığı üçün düşər ayağə" beytində "ayaq" sözü, şənliyin, içkinin və bunun gətirdiyi xoş əhvalın simvoludur. Bu, "ayaq" sözünün sadə bir lüğət mənasından daha geniş bir məna spektrini əhatə etdiyini sübut edir. Beləliklə, "ayaq" sözü, klassik Azərbaycan ədəbiyyatının zəngin leksikasının parlaq nümunələrindən biri kimi diqqəti cəlb edir və mədəni kontekstini anlamaq üçün əhəmiyyətlidir.

Qısacası, "ayaq" sözü sadə bir qədəh və ya piyalədən daha çoxdur. O, bir mədəniyyət, bir həyat tərzi, bir əhval-ruhiyyənin təcəssümüdür. Klassik Azərbaycan ədəbiyyatını anlamaq üçün bu incə nüansları bilmək vacibdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz