izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Baxta sözü Azərbaycan dilində əsasən "bax, alabaxta" ifadəsi ilə işlənir və görünüşcə, xarici görünüşünə görə qeyri-adi, diqqətçəkən, gözəl, təəccübləndirici, bəzən isə qeyri-adi dərəcədə gözəl və ya cəlbedici olan bir şeyə, insana və ya hadisəyə aid edilir.

Lüğətlərdə sadəcə "alabaxta" kimi qeyd olunsa da, "baxta" sözü öz-özlüyündə "gözəllik, cəlbedicilik, diqqətəlayiqlik" kimi mənaları özündə ehtiva edir. Bu baxımdan "alabaxta" ifadəsi bu mənanı daha da gücləndirir və təsvir olunan obyektə və ya insana əlavə olaraq "qeyri-adi" və "təəccübləndirici" xüsusiyyətləri əlavə edir. Yəni, sadəcə gözəllikdən danışmırıq, əslində bu gözəllik o qədər təəccüblüdür ki, insanı valeh edir, sanki "bax, bax" deyə təkrar-təkrar baxmağa məcbur edir.

"Baxta"nın kökü "baxmaq" felləsinə istinad edə bilər. İnsan gözəl, maraqlı bir şeyi gördükdə ona məhz "baxmaq" istəyir. Bu baxımdan "baxta" sözü insanın öz-özünə və ya başqasına bu gözəlliyi qeyd etməsi üçün əyani bir ifadədir. Misal üçün, "O qız çox baxta idi" deyərkən, sadəcə gözəl olduğunu deyil, öz gözəlliyi ilə o qədər təəccübləndirici, fərqli və diqqət çəkici olduğunu ifadə edirik.

Ümumiyyətlə, "baxta" sözü Azərbaycan dilinin zəngin ifadə vasitələrinə özünəməxsus bir rəng qatır və sadəcə "gözəl" sözünün yerinə istifadə edilməkdən daha çox emosional və təsviri bir təsir bağışlayır. Bu sözün istifadəsi dilə canlılıq və sənətkarlıq gətirir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz