Barə (fars. بَرّه) sözü Azərbaycan dilində köhnəlmiş bir sözdür və əsasən bənd, sədd və ya səngər mənalarında işlənir. Bu, sadəcə bir maneə və ya qoruyucu quruluş kimi deyil, həm də müəyyən bir məkanı, ərazini müdafiə məqsədi ilə inşa edilmiş müstəhəkkam bir quruluş kimi başa düşülməlidir. Qədim dövrlərdə düşmən hücumlarından qorunmaq üçün çayların, dərələrin və ya düzənliklərin üzərinə inşa edilən müdafiə istehkamlarını təsvir etmək üçün istifadə olunmuşdur.
Sözün fars mənşəli olması onun tarixi köklərinin dərin olduğunu göstərir. Fars dilindəki qohum sözlərin daha geniş mənaları ola bilər və bu mənaların Azərbaycan dilinə təsiri araşdırılmağa dəyər. "Barə"nin həm fiziki, həm də məcazi mənalarda işlənməsi mümkündür. Məsələn, bir problemin qarşısını almaq üçün atılan addımlar da "barə" kimi təsvir edilə bilər. Bu, "qoruyucu sədd" metaforasının məcazi mənada istifadəsinə bir nümunədir.
Tarixi mənbələrə nəzər saldıqda, "barə" sözünün qədim dövr Azərbaycan memarlığında və hərbi quruluşlarında istifadə edilən müxtəlif müdafiə quruluşlarını təsvir etmək üçün işləndiyini görərik. Bu quruluşlar sadə torpaq səddlərindən tutmuş, daha mürəkkəb daş və kərpicdən inşa edilmiş müstəhəkkam binalara qədər müxtəlif formada ola bilərdi. Beləliklə, "barə" sözü sadəcə bir lüğət maddəsi deyil, həm də tariximizin bir parçasıdır.
Müasir Azərbaycan dilində "barə" sözü az işlənsə də, onun tarixi və mədəni əhəmiyyətini nəzərə alaraq, dilçiliyə və tarixi araşdırmalara olan marağı olanlar üçün bu sözün öyrənilməsi olduqca faydalıdır. Köhnəlmiş sözlərin öyrənilməsi dilin inkişafını, dəyişməsini və zənginliyini daha yaxşı başa düşməyə kömək edir.