Baş-qulaq: Azərbaycan dilində "baş-qulaq" sözü əsasən danışıq dilində işlənir və geniş məna kəsb edir. Sadəcə "sir-sifət", "görünüş" və ya "təhər-töhür" kimi tərcümələrlə məhdudlaşdırmaq yetərli deyil. Çünki bu söz, insanın zahiri görünüşünü, xarici quruluşunu ifadə etməklə yanaşı, həm də onun davranışını, hərəkət tərzini, ümumi təsirini əks etdirir.
Daha dəqiq ifadə etmək üçün, "baş-qulaq" sözü insanın bütün xarici görünüşünü, bədən quruluşundan tutmuş, geyim tərzinə, saç düzümünə, mimikalarına və hətta duruşuna qədər hər şeyi əhatə edir. Bu, sadəcə bir şəkil və ya qiyafə deyil, həm də bu elementlərin bir-biri ilə necə uyğunlaşdığını, bir tamı necə təşkil etdiyini göstərir. Misal üçün, "Baş-qulağı yaraşıqlı idi" deyəndə, yalnız gözəlliyi deyil, həm də ümumi təmizkarlığı, zərifliyi, tarazlığı nəzərdə tutula bilər.
Sözün nümunə cümləsindəki ("Baş-qulağın düzəlməyib, çox da basıb guruldama; Dinmə, danışma, yat, bala! Sən deyən olmayıb") istifadəsi isə maraqlı bir məqam ortaya qoyur. Burada "baş-qulaq" sözü daha çox narahatlıq, səliqəsizlik və hətta hörmətsizlik hissi yaratmaqla əlaqələndirilir. Uşağın qeyri-adi görünüşü və davranışı valideynini narahat edir və onu sakitləşdirməyə çalışır.
Beləliklə, "baş-qulaq" sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilsə də, əsas mahiyyəti insanın zahiri və davranışsal xüsusiyyətlərinin bir bütünlükdə təqdimatını ifadə etməsidir. Bu, həm estetik, həm də davranışsal bir qiymətləndirməni özündə əks etdirən çox yönlü bir sözdür.