Partıldama (Partıldamaq felindən törəmə isim): "Partıldamaq" feli "birdən-birə səs çıxararaq parçalanmaq, dağılmaq" mənasını verir. Partıldama isə bu fəaliyyətin nəticəsini, prosesini və ya hadisəsini bildirən bir isimdir. Yəni, bir şeyin partlaması, parçalanması, dağılması nəticəsində yaranan vəziyyət, səs-küy və ya təsir "partıldama" kimi ifadə olunur.
Partıldama sözü müxtəlif kontekstlərdə fərqli mənalar kəsb edə bilir. Məsələn, "bomba partıldaması" deyərkən bir partlayıcı maddənin dağıdıcı təsirindən, "ulduzun partıldaması" deyərkən isə kosmik miqyaslı bir hadisədən bəhs edirik. Hər iki halda da “partıldama” sözü birdən-birə baş verən, güclü səs-küy və enerji ayrılması ilə müşayiət olunan bir hadisəni ifadə edir.
Etimoloji baxımdan, "partıldamaq" feli türk dilinin kökündəndir. "Part-" morfeması "parçalanmaq", "-ıldamaq" morfeması isə davamlı, təkrarlanan hərəkəti bildirir. Beləliklə, "partıldamaq" sözü "davamlı olaraq parçalanmaq" kimi izah oluna bilər. "Partıldama" isə bu prosesin nəticəsini, yaranan vəziyyəti, səsi və ya hadisənin özünü əks etdirir.
Cümlə içərisində "partıldama" sözünün işlənməsinə misal olaraq aşağıdakıları göstərə bilərik:
- Qəfil partıldama səsini eşitdik.
- Partıldama nəticəsində bina dağıldı.
- Supernovanın partıldaması bütün qalaktikanı işıqlandırdı.
- Laboratoriyada baş verən partıldama ərazidə ciddi ziyanlara səbəb oldu.
- Onun hirsinin partıldaması hər kəsi qorxutdu.
Gördüyümüz kimi, "partıldama" sözü həm fiziki, həm də metaforik mənada işlənə bilir. Metaforik mənada istifadə edildikdə güclü bir duyğu və ya hadisənin birdən-birə ortaya çıxmasını və təsirini ifadə edir.