Sarımsaqotu (Allium ursinum) — Liliaceae (Səndəlçiçəyikimilər) fəsiləsinə aid olan, meşəlik və kölgəli ərazilərdə bitib özünəməxsus sarımsaq iyinə malik ikiillik, çoxillik ot bitkisidir. Azərbaycan dilində geniş yayılmış bir termindir və əsasən təbiətdə rast gəlinən növ üçün istifadə olunur. Bəzi regional dialektlərdə fərqli adlarla da adlandırıla bilər.
Botanik təsnifatda Allium cinsinə aid olan sarımsaqotu, 20-100 sm hündürlüyə çata bilən, düz, qol-budaqsız və ya az qollanan, uzunsov-ellipsvari yarpaqları olan bir bitkidir. Yarpaqları parlaq yaşıl rəngdə, ensiz, uzunsov, uzunluğu 10-20 sm, eni 2-5 sm olur. Çiçəkləri ağ rəngdə olub, şemsiyəvari çiçək qrupunda toplanır. Bitkinin bütün hissələri, xüsusilə də yarpaqları və soğancıqları xoşagəlməz sarımsaq iyinə malikdir. Bu iy, bitkidə mövcud olan allicin adlı kükürd birləşməsinin nəticəsidir.
Sarımsaqotu əsasən yaz aylarında çiçəkləyir və toxumla çoxalır. Tibbdə və xalq təbabətində müxtəlif məqsədlər üçün istifadə olunur. Yüksək miqdarda C vitamini, minerallar və digər bioloji aktiv maddələr ehtiva edir. Ancaq bitkinin istifadəsi zamanı ehtiyatlı olmaq və həddini aşmamaq vacibdir, çünki həddindən artıq istehlak edilməsi mədə-bağırsaq problemlərinə səbəb ola bilər.
Cümlə içərisində istifadəsi nümunələri:
- Meşədə gəzərkən çoxlu sarımsaqotu gördüm.
- Salatı sarımsaqotu ilə ədviyyatlandırdı.
- Sarımsaqotu yüksək miqdarda C vitamini ehtiva edir.
- Xalq təbabətində sarımsaqotu müxtəlif xəstəliklərin müalicəsində istifadə olunur.