Standart [ing. standard] sözü Azərbaycan dilinə ingilis dilindən keçmişdir və əsasən "nümunə", "ölçü", "etalon" kimi mənalarda işlədilir. Lüğətlərdə verilən tərif qısadır və sözün bütün məna çalarlarını əhatə etmir. Daha geniş və dəqiq bir izah belə verilə bilər:
Standart, müəyyən bir sahədə qəbul edilmiş, ümumiyyətlə qəbul olunmuş və istənilən keyfiyyət, ölçü, xüsusiyyət və ya prosedur üçün nümunə kimi götürülən məcburi və ya könüllü meyar və ya əsasdır. Bu meyarlar, müəyyən bir məhsulun, prosesin, xidmətin, performansın və ya digər obyektin minimum qəbul edilə bilən səviyyəsini, idealını və ya ən yaxşı halını müəyyən edir. Standartlar, müxtəlif sahələrdə, o cümlədən sənaye, texnologiya, elm, təhsil və idarəetmədə istifadə olunur.
Standartlar, müxtəlif xüsusiyyətlərinə görə təsnif edilə bilər:
- Milli standartlar: Bir ölkənin daxilində qəbul edilmiş standartlardır.
- Beynəlxalq standartlar: Beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən qəbul edilmiş standartlardır (məsələn, ISO standartları).
- Sənaye standartları: Müəyyən bir sənaye sahəsi üçün qəbul edilmiş standartlardır.
- Keyfiyyət standartları: Məhsul və xidmətlərin keyfiyyətini müəyyən edən standartlardır (məsələn, ISO 9001).
- Ətraf mühit standartları: Ətraf mühitin mühafizəsinə aid standartlardır.
Standart sözünün cümlədə işlənməsinə dair nümunələr:
- Bu məhsul keyfiyyət standartlarına cavab vermir.
- Şirkət yeni standartlar tətbiq etdi.
- Onun işi standart səviyyədədir.
- Bu zavod beynəlxalq standartlara uyğun istehsal edir.
- Müəllim şagirdlərin işini standart qiymətləndirmə meyarlarına əsasən yoxladı.
Beləliklə, "standart" sözü sadəcə ölçü və formaya uyğunluqdan daha geniş bir məna daşıyır və müxtəlif sahələrdə qəbul edilmiş qaydalar, meyarlar və nümunələrə aiddir.